พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว มีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ ประกาศสถาปนา “สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมพระนราธิวาสราชนครินทร์ บดินทรเชษฐภคินี”

เมื่อวันที่ 5 ธันวาคม พุทธศักราช 2568 เว็บไซต์ราชกิจจานุเบกษาได้เผยแพร่พระบรมราชโองการ ประกาศสถาปนา สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมพระนราธิวาสราชนครินทร์ บดินทรเชษฐภคินี โดยมีเนื้อหาระบุถึงพระบาทสมเด็จพระปรเมนทรรามาธิบดีศรีสินทรมหาวชิราลงกรณ มหิศรภูมิพลราชวรางกูร กิติสิริสมบูรณอดุลยเดช สยามินทราธิเบศรราชวโรดม บรมนาถบพิตร พระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงมีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมให้ประกาศว่า

สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ พระธิดาในสมเด็จพระมหิตลาธิเบศร อดุลยเดชวิกรม พระบรมราชชนก กับสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี ทรงเป็นสมเด็จพระราชปิตุจฉาที่ทรงพระอุปการคุณอย่างยิ่ง ทรงดูแลปรนนิบัติสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนีตั้งแต่ต้นจนเสด็จสวรรคต ด้วยความกตัญญูกตเวทิตาธรรม และทรงปฏิบัติพระกรณียกิจต่างๆ สมฐานะที่ทรงเป็นสมเด็จพระโสทรเชษฐภคินีในพระบาทสมเด็จพระปรเมนทรมหาอานันทมหิดล พระอัฐมรามาธิบดินทร และพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศรมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร

ตามประกาศสถาปนาขึ้นเป็นเจ้าฟ้าต่างกรมฝ่ายในตั้งแต่ปีพุทธศักราช 2538 ตลอดพระชนมชีพ ทรงมุ่งมั่นและอุทิศพระองค์เพื่อช่วยเหลือประชาชน เสด็จไปยังพื้นที่ทุรกันดาร เพื่อพระราชทานความช่วยเหลือด้านการศึกษา สาธารณสุข และสังคมสงเคราะห์ โดยไม่ทรงย่อท้อต่อความเหนื่อยยาก

ทรงสืบสานพระราชปณิธานของสมเด็จพระบรมราชชนกและสมเด็จพระบรมราชชนนี ประกอบพระกรณียกิจนานัปการเพื่อประโยชน์สุขของประชาชน ทรงดำรงพระองค์อย่างมั่นคงในจรรยาแห่งพระบรมราชจักรีวงศ์ อุทิศพระองค์เพื่อความเจริญรุ่งเรืองของประเทศชาติและประชาชน ทรงมีความสามารถในศิลปวิทยาหลากหลายสาขา ทั้งด้านมนุษยศาสตร์ สังคมศาสตร์ และวิทยาศาสตร์ พระเกียรติคุณของพระองค์เป็นที่ประจักษ์จนองค์การการศึกษา วิทยาศาสตร์ และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติ (UNESCO) ได้ประกาศยกย่องให้ทรงเป็นบุคคลสำคัญของโลก

พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงเคารพและเทิดทูนสมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอฯ อย่างยิ่งในฐานะสมเด็จพระราชปิตุจฉา ผู้ทรงให้การอุปถัมภ์และดูแลพระองค์ด้วยความเมตตามาตั้งแต่ทรงพระเยาว์ ด้วยพระคุณูปการอันมากมาย จึงสมควรที่จะสถาปนาพระอิสริยยศให้สูงขึ้นตามโบราณราชประเพณี

ด้วยเหตุนี้ จึ่งมีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมให้สถาปนาพระอิสริยศักดิ์เลื่อนกรมเฉลิมพระนามพระอัฐิเป็นเจ้าฟ้าต่างกรมฝ่ายใน มีพระนามตามที่จารึกในพระสุพรรณบัฏว่า สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมพระนราธิวาสราชนครินทร์ บดินทรเชษฐภคินี ขอให้พระเกียรติคุณแห่ง สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมพระนราธิวาสราชนครินทร์ บดินทรเชษฐภคินี ปรากฏแผ่ไพศาลไปทั่วสากลจักรวาล ตราบจิรัฏฐิติกาลนิรันดร เทอญ

ประกาศ ณ วันที่ 5 ธันวาคม พุทธศักราช 2568 เป็นปีที่ 10 ในรัชกาลปัจจุบัน

สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมพระนราธิวาสราชนครินทร์ บดินทรเชษฐภคินี

การสถาปนา สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมพระนราธิวาสราชนครินทร์ บดินทรเชษฐภคินี ในครั้งนี้ แสดงให้เห็นถึงพระมหากรุณาธิคุณและความกตัญญูของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ที่ทรงมีต่อสมเด็จพระราชปิตุจฉา ผู้ทรงคุณูปการต่อประเทศชาติและประชาชนอย่างหาที่สุดมิได้

ความสำคัญของการสถาปนา สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมพระนราธิวาสราชนครินทร์ บดินทรเชษฐภคินี

• เป็นการเทิดพระเกียรติแด่สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอฯ ผู้ทรงเป็นที่เคารพรักของปวงชนชาวไทย
• สะท้อนถึงพระมหากรุณาธิคุณของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว
• เป็นการสืบสานโบราณราชประเพณีอันงดงาม

การประกาศสถาปนา “สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมพระนราธิวาสราชนครินทร์ บดินทรเชษฐภคินี” ถือเป็นเหตุการณ์สำคัญที่แสดงให้เห็นถึงความผูกพันและความเคารพรักที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงมีต่อสมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอฯ รวมทั้งเป็นการเชิดชูพระเกียรติคุณและพระกรณียกิจอันเป็นประโยชน์ต่อประเทศชาติและประชาชนเสมอมา

ที่มา – สถาปนา “สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมพระนราธิวาสราชนครินทร์ บดินทรเชษฐภคินี”

“รองนายกฯ บวรศักดิ์” ประชุมคณะกรรมการฝ่ายจัดสร้างพระเมรุมาศ สมเด็จพระพันปีหลวง เห็นชอบให้กรมศิลปากรออกแบบและประมาณราคาค่าก่อสร้าง คาดงานทั้งหมดแล้วเสร็จ ต.ค. 69

วันที่ 6 พฤศจิกายน 2568 ที่ทำเนียบรัฐบาล นายบวรศักดิ์ อุวรรณโณ รองนายกรัฐมนตรี ในฐานะประธานกรรมการฝ่ายจัดสร้างพระเมรุมาศ สิ่งปลูกสร้างประกอบพระเมรุมาศ และบูรณปฏิสังขรณ์ราชรถและพระยานมาศ งานพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง เป็นประธานการประชุมคณะกรรมการฝ่ายจัดสร้างพระเมรุมาศ สิ่งปลูกสร้างประกอบพระเมรุมาศ และบูรณปฏิสังขรณ์ราชรถและพระยานมาศ งานพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ครั้งที่ 1/2568 พร้อมด้วย นางสาวซาบีดา ไทยเศรษฐ์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงวัฒนธรรม ในฐานะรองประธานกรรมการฯ และนางยุพา ทวีวัฒนะกิจบวร ปลัดสำนักนายกรัฐมนตรี ในฐานะกรรมการฯ เข้าร่วมการประชุมด้วย

นายบวรศักดิ์ กล่าวว่า ที่ประชุมได้พิจารณาเห็นชอบแผนการดำเนินงาน ดังนี้ 1.แผนการดำเนินงานการจัดสร้างพระเมรุมาศ สิ่งปลูกสร้างประกอบพระเมรุมาศ งานพระราชพิธี ถวายพระเพลิงพระบรมศพ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง มอบหมายให้กรมศิลปากร กระทรวงวัฒนธรรม ดำเนินการออกแบบและประมาณราคาค่าก่อสร้าง รวมทั้งงานออกแบบภูมิทัศน์และสิ่งก่อสร้างอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้อง คาดว่าจะแล้วเสร็จภายในเดือน ม.ค. 69 และจะดำเนินการก่อสร้างแล้วเสร็จในเดือนต.ค. 69

นายบวรศักดิ์ กล่าวต่อว่า 2.แผนการดำเนินงานการบูรณปฏิสังขรณ์ราชรถ พระยานมาศ และเครื่องประกอบ มอบหมายให้กรมศิลปากร ร่วมกับกรมสรรพาวุธทหารบก กรมอู่ทหารเรือ กระทรวงกลาโหม ดำเนินงาน ได้แก่ งานซ่อมสงวนรักษาโครงสร้างช่วงล่างและระบบขับเคลื่อน โดยกรมสรรพาวุธทหารบก งานทำความสะอาดพื้นผิวราชรถ ราชยาน ด้วยกระบวนการงานทางวิทยาศาสตร์ โดยสำนักพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ กรมศิลปากร งานบูรณะซ่อมแซมงานตกแต่งศิลปกรรมและประณีตศิลป์ โดย สำนักช่างสิบหมู่ งานจัดทำเชือกลากราชรถ โดยกองเรือพระราชพิธี กองทัพเรือ ทั้งนี้ หน่วยงานที่เกี่ยวข้องจะได้บูรณาการการทำงานร่วมกัน โดยคาดว่างานทั้งหมดจะแล้วเสร็จในเดือนต.ค. 69 โดยเป็นไปอย่างถูกต้องตามโบราณราชประเพณี สวยงามและสมพระเกียรติยศทุกประการ

“บวรศักดิ์” คาดดำเนินการก่อสร้างพระเมรุมาศแล้วเสร็จอย่างสมพระเกียรติยศ ต.ค. 69

ความคืบหน้าล่าสุดเกี่ยวกับการจัดสร้างพระเมรุมาศสำหรับงานพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ได้มีการประชุมและวางแผนงานอย่างเป็นระบบ เพื่อให้การดำเนินงานเป็นไปอย่างราบรื่นและสมพระเกียรติยศสูงสุด โดย “บวรศักดิ์” คาดดำเนินการก่อสร้างพระเมรุมาศแล้วเสร็จอย่างสมพระเกียรติยศ ต.ค. 69 ซึ่งเป็นเป้าหมายที่ทุกฝ่ายมุ่งมั่นที่จะทำให้สำเร็จ

รายละเอียดแผนการดำเนินงานการจัดสร้างพระเมรุมาศ

จากที่ประชุมคณะกรรมการฯ ได้มีการมอบหมายให้กรมศิลปากร กระทรวงวัฒนธรรม เป็นหน่วยงานหลักในการดำเนินการออกแบบและประมาณราคาค่าก่อสร้าง รวมถึงการออกแบบภูมิทัศน์และสิ่งก่อสร้างอื่นๆ ที่เกี่ยวข้องทั้งหมด โดยมีเป้าหมายให้การออกแบบแล้วเสร็จภายในเดือนมกราคม 2569 และดำเนินการก่อสร้างให้แล้วเสร็จภายในเดือนตุลาคม 2569 ตามที่ “บวรศักดิ์” คาดดำเนินการก่อสร้างพระเมรุมาศแล้วเสร็จอย่างสมพระเกียรติยศ ต.ค. 69

นอกจากนี้ ยังมีแผนการบูรณปฏิสังขรณ์ราชรถ พระยานมาศ และเครื่องประกอบ ซึ่งมอบหมายให้กรมศิลปากร ร่วมกับหน่วยงานต่างๆ ที่เกี่ยวข้อง ดำเนินงานซ่อมสงวนรักษาโครงสร้างช่วงล่างและระบบขับเคลื่อน ทำความสะอาดพื้นผิวราชรถ ราชยานด้วยกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ บูรณะซ่อมแซมงานตกแต่งศิลปกรรมและประณีตศิลป์ และจัดทำเชือกลากราชรถ โดยมีเป้าหมายให้งานทั้งหมดแล้วเสร็จในเดือนตุลาคม 2569 เช่นเดียวกัน เพื่อให้ทุกอย่างพร้อมสำหรับงานพระราชพิธี

การดำเนินงานทั้งหมดนี้มีความสำคัญอย่างยิ่งต่อการจัดงานพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ให้เป็นไปอย่างสมพระเกียรติยศและถูกต้องตามโบราณราชประเพณี การที่ “บวรศักดิ์” คาดดำเนินการก่อสร้างพระเมรุมาศแล้วเสร็จอย่างสมพระเกียรติยศ ต.ค. 69 จึงเป็นการแสดงถึงความมุ่งมั่นและความตั้งใจของทุกฝ่ายในการทำงานร่วมกันเพื่อให้บรรลุเป้าหมายนี้

การบูรณาการความร่วมมือจากทุกภาคส่วน ทั้งภาครัฐและผู้เชี่ยวชาญด้านต่างๆ จะเป็นปัจจัยสำคัญที่ทำให้การจัดสร้างพระเมรุมาศและงานบูรณปฏิสังขรณ์ต่างๆ สำเร็จลุล่วงไปด้วยดี การใส่ใจในรายละเอียดและความพิถีพิถันในทุกขั้นตอน จะส่งผลให้งานที่ออกมามีความงดงามและสมพระเกียรติยศอย่างสูงสุด สมกับความเคารพและเทิดทูนที่พสกนิกรชาวไทยมีต่อสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง

ที่มา – “บวรศักดิ์” คาดดำเนินการก่อสร้างพระเมรุมาศแล้วเสร็จอย่างสมพระเกียรติยศ ต.ค. 69