เทศกาลตรุษจีนกำลังมาเยือนอีกครั้ง แต่ยุคนี้คนรุ่นใหม่มองหาวิธีเฉลิมฉลองที่ทันสมัยมากขึ้น จากผลโพลตรุษจีน คนรุ่นใหม่ให้อั่งเปาลดลง ปรับพิธีกรรมให้ทันสมัย แต่คงแก่นแท้ที่จัดโดยนอร์ทแบงค็อกโพล มหาวิทยาลัยนอร์ทกรุงเทพ ทำให้เราเห็นภาพชัดเจนว่าคนไทย โดยเฉพาะกลุ่มวัยหนุ่มสาว กำลังปรับเปลี่ยนพฤติกรรมในการฉลองตรุษจีนให้เข้ากับไลฟ์สไตล์ดิจิทัล แต่ยังยึดมั่นในคุณค่าดั้งเดิม

โพลตรุษจีน คนรุ่นใหม่ให้อั่งเปาลดลง ปรับพิธีกรรมให้ทันสมัย แต่คงแก่นแท้

การสำรวจนี้ดำเนินการระหว่างวันที่ 9-14 กุมภาพันธ์ 2569 กับกลุ่มตัวอย่าง 1,015 คนทั่วประเทศ โดยผศ.ดร.สานิต ศิริวิศิษฐ์กุล หัวหน้าศูนย์สำรวจความคิดเห็นนอร์ทแบงค็อกโพล เปิดเผยข้อมูลที่น่าสนใจหลายประการ ประเด็นหลักคือ “ซองแดงกับโลกดิจิทัล: วิถีตรุษจีนในยุคใหม่” ซึ่งสะท้อนถึงการเปลี่ยนแปลงของสังคมไทยในยุคดิจิทัล

ใครบ้างที่ร่วมเฉลิมฉลองตรุษจีน

ผลสำรวจพบว่า คนไทยที่มีเชื้อสายจีนและร่วมฉลองตรุษจีนมีถึงร้อยละ 45.6 ส่วนคนไทยไม่มีเชื้อสายจีนแต่เลือกเข้าร่วมมีร้อยละ 18.2 ขณะที่ไม่ร่วมฉลองเลยร้อยละ 31.1 และชาวจีนแท้ๆ ร่วมฉลองร้อยละ 5.1 สิ่งนี้แสดงให้เห็นว่าตรุษจีนกลายเป็นเทศกาลที่คนไทยทุกกลุ่มยอมรับและมีส่วนร่วม แม้จะไม่ใช่เชื้อสายจีนก็ตาม

รูปแบบการเฉลิมฉลองที่คนเลือก

เมื่อถามถึงรูปแบบการเฉลิมฉลอง พบว่า:

• ทำบางพิธีกรรม ร้อยละ 39.7
• ไม่ได้จัดพิธีแต่ส่งคำอวยพรหรือให้อั่งเปา ร้อยละ 28.1
• เน้นรับประทานอาหารร่วมกัน ร้อยละ 20.1
• ไหว้บรรพบุรุษและเทพเจ้าอย่างครบถ้วน ร้อยละ 12.1

เห็นได้ชัดว่าคนรุ่นใหม่เลือกทำพิธีแบบย่อส่วน ไม่เคร่งครัดเหมือนสมัยก่อน แต่ยังคงเน้นความสัมพันธ์ในครอบครัว

อั่งเปาในยุคดิจิทัล: ให้มากขึ้น น้อยลง หรือไม่ให้เลย?

สำหรับการให้อั่งเปาปีนี้ ผลโพลระบุว่า:

• ไม่ให้อั่งเปา ร้อยละ 40.2
• ให้เท่าเดิม ร้อยละ 27.4
• ให้น้อยลง ร้อยละ 19.7
• ให้มากกว่าปีก่อน ร้อยละ 12.7

ที่น่าตกใจคือกว่า 40% ไม่ให้อั่งเปาเลย สะท้อนถึงภาวะเศรษฐกิจและการปรับตัวของคนรุ่นใหม่ รูปแบบการให้ที่นิยมมากที่สุดคือซองแดงเงินสด ร้อยละ 36.9 รองลงมาไม่ให้เลย ร้อยละ 33.2 ใช้ทั้งเงินสดและดิจิทัล ร้อยละ 19.2 โอนผ่าน Mobile Banking/QR ร้อยละ 10.1 และ e-Wallet เพียงร้อยละ 0.4

ความรู้สึกต่ออั่งเปาดิจิทัลส่วนใหญ่คือ “สะดวกแต่ความรู้สึกไม่เหมือนซองแดง” ร้อยละ 34.7 “ไม่ชอบเพราะขาดบรรยากาศ” ร้อยละ 24.1 “รู้สึกเหมือนเงินสดทุกประการ” ร้อยละ 21.1 และไม่แน่ใจ ร้อยละ 20.1 แสดงว่าซองแดงยังคงมีเสน่ห์ทางวัฒนธรรมที่เทคโนโลยีทดแทนยาก

ความหมายของอั่งเปาและตรุษจีนในสายตาคนไทย

อั่งเปามีความหมายสำคัญด้านธรรมเนียมปฏิบัติทางสังคมมากที่สุด ร้อยละ 36.7 เป็นสัญลักษณ์แห่งโชคลาภ ร้อยละ 27.3 การแสดงความรักและผูกพัน ร้อยละ 22.1 และมองเป็นภาระทางการเงิน ร้อยละ 13.9 สำหรับความสำคัญของตรุษจีนในปัจจุบัน คงเดิม ร้อยละ 47.2 ลดลง ร้อยละ 39.2 และเพิ่มขึ้น ร้อยละ 13.6

ส่วนคำแนะนำสำหรับคนรุ่นใหม่ในการสืบสานตรุษจีน คือ “ปรับให้ทันสมัยแต่คงแก่นแท้” ร้อยละ 38.7 “เลือกทำเฉพาะส่วนสำคัญ” ร้อยละ 29.3 “เน้นความสัมพันธ์ครอบครัวมากกว่าพิธี” ร้อยละ 21.1 และ “ทำตามประเพณีเคร่งครัด” ร้อยละ 10.9

จากผลโพลตรุษจีน คนรุ่นใหม่ให้อั่งเปาลดลง ปรับพิธีกรรมให้ทันสมัย แต่คงแก่นแท้นี้ เราจะเห็นว่าวัฒนธรรมไทย-จีนกำลังวิวัฒนาการ คนรุ่นใหม่ไม่ได้ละทิ้งประเพณี แต่เลือกปรับให้เหมาะกับชีวิตประจำวัน เช่น ใช้ QR Code แทนซองแดง หรือเน้นกินหมูย่างก๊งกับครอบครัวแทนพิธียาวๆ สิ่งนี้ช่วยให้ตรุษจีนยังคงอยู่คู่สังคมไทยต่อไป

ในมุมมองของผู้เขียน นี่คือโอกาสดีที่จะทำให้เทศกาลนี้เข้าถึงคนรุ่นใหม่มากขึ้น ลองคิดดูสิ ถ้าอั่งเปาดิจิทัลมาพร้อมสติกเกอร์น่ารักๆ หรือวิดีโออวยพร จะเพิ่มความอบอุ่นได้แค่ไหน คุณล่ะ ปีนี้จะเฉลิมฉลองตรุษจีนอย่างไร? แชร์ประสบการณ์ในคอมเมนต์ด้านล่างได้เลยนะ แล้วอย่าลืมแชร์บทความนี้ให้เพื่อนๆ รับรู้ด้วย!

ที่มา – โพลตรุษจีน คนรุ่นใหม่ให้อั่งเปาลดลง ปรับพิธีกรรมให้ทันสมัย แต่คงแก่นแท้