ปัญหาฝุ่น PM 2.5 ยังคงเป็นวาระแห่งชาติที่ต้องเร่งแก้ไข ล่าสุด กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) ผนึกกำลัง 3 กระทรวง ได้แก่ กระทรวงอุตสาหกรรม กระทรวงมหาดไทย และกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม (DE) เพื่อร่วมกันแก้ไขปัญหาการเผาอ้อย ซึ่งเป็นสาเหตุหลักหนึ่งของการเกิดฝุ่น PM 2.5 โดยจะมีการนำเทคโนโลยี AI และดาวเทียมมาใช้ในการสยบฝุ่น PM 2.5 ด้วยการจับตาการเผาอ้อยแบบเรียลไทม์ทั่วประเทศ
สยบฝุ่น PM 2.5 ด้วยเทคโนโลยี AI และดาวเทียม
ศ.ดร.ศุภชัย ปทุมนากุล ปลัดกระทรวง อว. ได้ลงนามบันทึกความเข้าใจ (MOU) ร่วมกับปลัดกระทรวงจากอีก 3 กระทรวง โดยมีนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงอุตสาหกรรมร่วมเป็นสักขีพยาน การลงนามครั้งนี้มีเป้าหมายเพื่อบูรณาการความร่วมมือในการแก้ไขปัญหาการเผาอ้อยและสยบฝุ่น PM 2.5 อย่างยั่งยืน
ความร่วมมือนี้จะครอบคลุมช่วงฤดูการผลิตปี 2568/2569 ถึง 2569/2570 โดยมุ่งเน้นการลดการเผาอ้อยทั้งก่อนและหลังการเก็บเกี่ยว พร้อมกับการลดผลกระทบจากฝุ่น PM 2.5 ผ่านการแลกเปลี่ยนองค์ความรู้ เทคโนโลยี และเครือข่ายการปฏิบัติงาน
ศ.ดร.ศุภชัย กล่าวว่า ความร่วมมือครั้งนี้เป็นการนำวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีมาใช้แก้ไขปัญหาสิ่งแวดล้อมระดับชาติ โดยเฉพาะปัญหาฝุ่น PM 2.5 จากการเผาอ้อย ซึ่งต้องอาศัยข้อมูลเชิงลึกและการวิเคราะห์ที่แม่นยำ กระทรวง อว. พร้อมนำศักยภาพด้านเทคโนโลยีอวกาศและภูมิสารสนเทศ เข้ามาช่วยในการบริหารจัดการสถานการณ์
GISTDA ใช้ดาวเทียมและ AI จับตาเผาอ้อยแบบเรียลไทม์
สำนักงานพัฒนาเทคโนโลยีอวกาศและภูมิสารสนเทศ (องค์การมหาชน) หรือ GISTDA จะนำเทคโนโลยีภูมิสารสนเทศและข้อมูลภาพถ่ายดาวเทียม มาประยุกต์ใช้ในการบริหารจัดการพื้นที่ปลูกอ้อยและอุตสาหกรรมน้ำตาลทรายทั้งระบบ ตั้งแต่การทำแผนที่พื้นที่ปลูก การคาดการณ์ผลผลิตด้วยเทคโนโลยีดิจิทัลและปัญญาประดิษฐ์ (AI) ไปจนถึงการติดตามสถานการณ์การเผาอ้อยด้วยระบบตรวจจับจุดความร้อน (Hotspot)
GISTDA จะพัฒนาระบบเฝ้าระวังและติดตามการเผาอ้อยแบบเรียลไทม์ ที่ครอบคลุมพื้นที่เป้าหมายทั่วประเทศ โดยใช้ดาวเทียมความละเอียดสูงผสานกับการประมวลผลข้อมูลขนาดใหญ่ (Big Data) เพื่อระบุพิกัดจุดเผาไหม้ วิเคราะห์พื้นที่เสี่ยง และคาดการณ์ทิศทางการแพร่กระจายของฝุ่น PM 2.5 ข้อมูลเหล่านี้จะเป็นประโยชน์ต่อหน่วยงานที่เกี่ยวข้องในการกำหนดนโยบาย การบังคับใช้กฎหมาย การกำกับดูแลเกษตรกรและโรงงาน รวมถึงการเผยแพร่ข้อมูลสู่สาธารณะ
การสยบฝุ่น PM 2.5 นั้นต้องอาศัยความร่วมมือจากทุกภาคส่วน การนำเทคโนโลยีเข้ามาช่วยจึงเป็นเครื่องมือสำคัญที่จะทำให้เราสามารถรับมือกับปัญหานี้ได้อย่างมีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น นอกจากนี้ การสร้างความเข้าใจและการมีส่วนร่วมของประชาชนก็เป็นสิ่งสำคัญที่จะช่วยให้เราสามารถแก้ไขปัญหานี้ได้อย่างยั่งยืน
การบูรณาการความร่วมมือระหว่างหน่วยงานภาครัฐ และการนำเทคโนโลยีที่ทันสมัยมาใช้ ถือเป็นก้าวสำคัญในการแก้ไขปัญหาฝุ่น PM 2.5 จากการเผาอ้อย หวังเป็นอย่างยิ่งว่าความพยายามในครั้งนี้จะนำไปสู่ผลลัพธ์ที่เป็นรูปธรรม และช่วยให้คุณภาพอากาศของประเทศไทยดีขึ้นอย่างยั่งยืน
ที่มา – สยบฝุ่น PM 2.5 อว. ผนึก 3 กระทรวง ใช้ AI-ดาวเทียม จับตาเผาอ้อยเรียลไทม์ทั่วประเทศ
