สถาปนาฯ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมพระนราธิวาสราชนครินทร์

พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว มีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ ประกาศสถาปนา “สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมพระนราธิวาสราชนครินทร์ บดินทรเชษฐภคินี”

เมื่อวันที่ 5 ธันวาคม พุทธศักราช 2568 เว็บไซต์ราชกิจจานุเบกษาได้เผยแพร่พระบรมราชโองการ ประกาศสถาปนา สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมพระนราธิวาสราชนครินทร์ บดินทรเชษฐภคินี โดยมีเนื้อหาระบุถึงพระบาทสมเด็จพระปรเมนทรรามาธิบดีศรีสินทรมหาวชิราลงกรณ มหิศรภูมิพลราชวรางกูร กิติสิริสมบูรณอดุลยเดช สยามินทราธิเบศรราชวโรดม บรมนาถบพิตร พระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงมีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมให้ประกาศว่า

สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ พระธิดาในสมเด็จพระมหิตลาธิเบศร อดุลยเดชวิกรม พระบรมราชชนก กับสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี ทรงเป็นสมเด็จพระราชปิตุจฉาที่ทรงพระอุปการคุณอย่างยิ่ง ทรงดูแลปรนนิบัติสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนีตั้งแต่ต้นจนเสด็จสวรรคต ด้วยความกตัญญูกตเวทิตาธรรม และทรงปฏิบัติพระกรณียกิจต่างๆ สมฐานะที่ทรงเป็นสมเด็จพระโสทรเชษฐภคินีในพระบาทสมเด็จพระปรเมนทรมหาอานันทมหิดล พระอัฐมรามาธิบดินทร และพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศรมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร

ตามประกาศสถาปนาขึ้นเป็นเจ้าฟ้าต่างกรมฝ่ายในตั้งแต่ปีพุทธศักราช 2538 ตลอดพระชนมชีพ ทรงมุ่งมั่นและอุทิศพระองค์เพื่อช่วยเหลือประชาชน เสด็จไปยังพื้นที่ทุรกันดาร เพื่อพระราชทานความช่วยเหลือด้านการศึกษา สาธารณสุข และสังคมสงเคราะห์ โดยไม่ทรงย่อท้อต่อความเหนื่อยยาก

ทรงสืบสานพระราชปณิธานของสมเด็จพระบรมราชชนกและสมเด็จพระบรมราชชนนี ประกอบพระกรณียกิจนานัปการเพื่อประโยชน์สุขของประชาชน ทรงดำรงพระองค์อย่างมั่นคงในจรรยาแห่งพระบรมราชจักรีวงศ์ อุทิศพระองค์เพื่อความเจริญรุ่งเรืองของประเทศชาติและประชาชน ทรงมีความสามารถในศิลปวิทยาหลากหลายสาขา ทั้งด้านมนุษยศาสตร์ สังคมศาสตร์ และวิทยาศาสตร์ พระเกียรติคุณของพระองค์เป็นที่ประจักษ์จนองค์การการศึกษา วิทยาศาสตร์ และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติ (UNESCO) ได้ประกาศยกย่องให้ทรงเป็นบุคคลสำคัญของโลก

พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงเคารพและเทิดทูนสมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอฯ อย่างยิ่งในฐานะสมเด็จพระราชปิตุจฉา ผู้ทรงให้การอุปถัมภ์และดูแลพระองค์ด้วยความเมตตามาตั้งแต่ทรงพระเยาว์ ด้วยพระคุณูปการอันมากมาย จึงสมควรที่จะสถาปนาพระอิสริยยศให้สูงขึ้นตามโบราณราชประเพณี

ด้วยเหตุนี้ จึ่งมีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมให้สถาปนาพระอิสริยศักดิ์เลื่อนกรมเฉลิมพระนามพระอัฐิเป็นเจ้าฟ้าต่างกรมฝ่ายใน มีพระนามตามที่จารึกในพระสุพรรณบัฏว่า สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมพระนราธิวาสราชนครินทร์ บดินทรเชษฐภคินี ขอให้พระเกียรติคุณแห่ง สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมพระนราธิวาสราชนครินทร์ บดินทรเชษฐภคินี ปรากฏแผ่ไพศาลไปทั่วสากลจักรวาล ตราบจิรัฏฐิติกาลนิรันดร เทอญ

ประกาศ ณ วันที่ 5 ธันวาคม พุทธศักราช 2568 เป็นปีที่ 10 ในรัชกาลปัจจุบัน

สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมพระนราธิวาสราชนครินทร์ บดินทรเชษฐภคินี

การสถาปนา สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมพระนราธิวาสราชนครินทร์ บดินทรเชษฐภคินี ในครั้งนี้ แสดงให้เห็นถึงพระมหากรุณาธิคุณและความกตัญญูของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ที่ทรงมีต่อสมเด็จพระราชปิตุจฉา ผู้ทรงคุณูปการต่อประเทศชาติและประชาชนอย่างหาที่สุดมิได้

ความสำคัญของการสถาปนา สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมพระนราธิวาสราชนครินทร์ บดินทรเชษฐภคินี

• เป็นการเทิดพระเกียรติแด่สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอฯ ผู้ทรงเป็นที่เคารพรักของปวงชนชาวไทย
• สะท้อนถึงพระมหากรุณาธิคุณของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว
• เป็นการสืบสานโบราณราชประเพณีอันงดงาม

การประกาศสถาปนา “สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมพระนราธิวาสราชนครินทร์ บดินทรเชษฐภคินี” ถือเป็นเหตุการณ์สำคัญที่แสดงให้เห็นถึงความผูกพันและความเคารพรักที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงมีต่อสมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอฯ รวมทั้งเป็นการเชิดชูพระเกียรติคุณและพระกรณียกิจอันเป็นประโยชน์ต่อประเทศชาติและประชาชนเสมอมา

ที่มา – สถาปนา “สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมพระนราธิวาสราชนครินทร์ บดินทรเชษฐภคินี”