ข้อมูลจากภาพดาวเทียมกำลังสะท้อนสัญญาณสำคัญของวิกฤตสภาพภูมิอากาศโลก เมื่อนักวิจัยพบว่า ธารน้ำแข็งและแผ่นน้ำแข็งในกรีนแลนด์กับแอนตาร์กติกาละลายไปแล้วประมาณ 12.5 ล้านล้านตัน นับตั้งแต่ปี 1979 ปริมาณดังกล่าวไม่ใช่เพียงตัวเลขทางวิทยาศาสตร์ แต่หมายถึงน้ำจำนวนมหาศาลที่ไหลลงสู่มหาสมุทรและมีส่วนทำให้ระดับน้ำทะเลทั่วโลกสูงขึ้น
งานวิจัยที่เผยแพร่ในวารสาร Scientific Data อธิบายว่า น้ำแข็งที่สูญหายมีปริมาณใกล้เคียงกับการนำน้ำแข็งไปปกคลุมพื้นที่สหรัฐฯ แผ่นดินใหญ่ทั้งหมดด้วยความหนาประมาณ 1.5 เมตร เมื่อพิจารณาจากภาพรวม ดาวเทียมเผยน้ำแข็งกรีนแลนด์-แอนตาร์กติกาละลาย อย่างต่อเนื่อง และแนวโน้มดังกล่าวสัมพันธ์กับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศที่กำลังรุนแรงขึ้น
ดาวเทียมเผยน้ำแข็งกรีนแลนด์-แอนตาร์กติกาละลาย
ทีมวิจัยนานาชาติใช้ข้อมูลจากภาพถ่ายดาวเทียมและการติดตามการเปลี่ยนแปลงของแผ่นน้ำแข็ง เพื่อประเมินปริมาณน้ำแข็งที่หายไปตลอดหลายทศวรรษ ผลการวิเคราะห์ระบุว่า น้ำแข็งส่วนใหญ่ไม่ได้ละลายจากอากาศร้อนเพียงอย่างเดียว แต่มีสาเหตุสำคัญจากน้ำทะเลที่อุ่นขึ้นและไหลเข้าไปกัดเซาะแผ่นน้ำแข็งทั้งจากด้านล่างและด้านข้าง
เมื่อน้ำทะเลอุ่นสัมผัสกับขอบและฐานของธารน้ำแข็ง โครงสร้างน้ำแข็งจะอ่อนตัวลงและแตกตัวได้ง่ายขึ้น ธารน้ำแข็งจึงไหลลงสู่มหาสมุทรเร็วกว่าเดิม กระบวนการนี้ทำให้การสูญเสียน้ำแข็งไม่ได้จำกัดอยู่เฉพาะบริเวณผิวหน้า แต่ยังเกิดขึ้นลึกเข้าไปในระบบแผ่นน้ำแข็งด้วย
ดาวเทียมเผยน้ำแข็งกรีนแลนด์-แอนตาร์กติกาละลายเร็วขึ้น
นักวิทยาศาสตร์ระบุว่า ในช่วงทศวรรษ 1970, 1980 และช่วงต้นทศวรรษ 1990 แผ่นน้ำแข็งขนาดใหญ่ทั้งสองแห่งยังมีการเปลี่ยนแปลงไม่มากนัก อย่างไรก็ตาม หลังจากนั้นการสูญเสียน้ำแข็งเริ่มเพิ่มขึ้น และเห็นได้ชัดเจนเป็นพิเศษในช่วงทศวรรษ 2010 ซึ่งเป็นช่วงที่อุณหภูมิโลกและมหาสมุทรเพิ่มสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง
แม้ข้อมูลระหว่างปี 2020-2023 จะพบว่าการสูญเสียน้ำแข็งชะลอตัวลงชั่วคราว แต่นักวิจัยเตือนว่าไม่ควรตีความว่าโลกกำลังพ้นจากแนวโน้มโลกร้อน เพราะการเปลี่ยนแปลงระยะสั้นอาจเกิดจากความแปรปรวนของสภาพอากาศเท่านั้น หลังปี 2023 ข้อมูลติดตามยังชี้ว่าอัตราการสูญเสียน้ำแข็งกลับมาเพิ่มขึ้นอีกครั้ง
น้ำแข็งละลายกระทบระดับน้ำทะเลทั่วโลก
น้ำแข็งที่หายไปจากกรีนแลนด์และแอนตาร์กติกากลายเป็นน้ำเกือบ 3 พันล้านล้านแกลลอน หรือประมาณ 11.3 พันล้านล้านลิตร นักวิจัยประเมินว่า ปริมาณน้ำดังกล่าวมีส่วนทำให้ระดับน้ำทะเลทั่วโลกเพิ่มขึ้นประมาณ 3.1 เซนติเมตรนับตั้งแต่ปี 1979 และยังเป็นเพียงส่วนหนึ่งของปัจจัยทั้งหมดที่ผลักดันให้น้ำทะเลสูงขึ้น
แม้การเพิ่มขึ้น 1 เซนติเมตรอาจฟังดูไม่มากในชีวิตประจำวัน แต่ผลกระทบในระดับโลกมีความชัดเจนมากขึ้นทุกปี นักวิจัยประเมินว่า ทุกครั้งที่ระดับน้ำทะเลเพิ่มขึ้นประมาณ 1 เซนติเมตร จะมีประชาชนอีก 2-3 ล้านคนที่อาจเผชิญน้ำท่วมอย่างน้อยปีละครั้ง โดยเฉพาะผู้ที่อาศัยอยู่ในเมืองชายฝั่ง เกาะขนาดเล็ก และพื้นที่ลุ่มต่ำ
- ชุมชนชายฝั่งเสี่ยงเผชิญน้ำทะเลหนุนและน้ำท่วมบ่อยขึ้น
- พื้นที่เกษตรใกล้ทะเลอาจได้รับผลกระทบจากน้ำเค็มรุกล้ำ
- โครงสร้างพื้นฐาน เช่น ถนน ท่าเรือ และระบบระบายน้ำ อาจเสียหายมากขึ้น
- ประเทศต่าง ๆ ต้องใช้งบประมาณสูงขึ้นในการป้องกันและรับมือภัยพิบัติ
ธารน้ำแข็งกรีนแลนด์ถอยร่นอย่างรวดเร็ว
หนึ่งในตัวอย่างที่เห็นได้ชัดคือธารน้ำแข็งยาคอบส์ฮาว์น หรือ Jakobshavn ในกรีนแลนด์ ซึ่งกำลังถอยร่นด้วยความเร็วสูงสุดประมาณ 50 เมตรต่อวัน ธารน้ำแข็งแห่งนี้ถือเป็นหนึ่งในพื้นที่ที่มีการเปลี่ยนแปลงรวดเร็ว และช่วยให้นักวิทยาศาสตร์มองเห็นผลกระทบของน้ำทะเลอุ่นที่กัดเซาะแผ่นน้ำแข็งได้อย่างเป็นรูปธรรม
เอริก ริญโญ นักวิทยาศาสตร์ด้านน้ำแข็งจากมหาวิทยาลัยแคลิฟอร์เนีย เออร์ไวน์ กล่าวว่า แผ่นน้ำแข็งกำลังสูญเสียมวลอย่างรวดเร็ว และการละลายบริเวณขั้วโลกกำลังส่งผลต่อระดับน้ำทะเลทั่วโลก ขณะที่อินเนส โอโตซากา หัวหน้าทีมวิจัยจากมหาวิทยาลัยนอร์ธัมเบรีย ระบุว่า ผลกระทบจากระดับน้ำทะเลที่เพิ่มขึ้นจะขยายวงกว้างไปยังประชากรจำนวนมาก
ประเด็นที่น่ากังวลคือ แผ่นน้ำแข็งอาจตอบสนองต่อการเปลี่ยนแปลงของอุณหภูมิช้ากว่าหลายทศวรรษ นั่นหมายความว่า แม้มนุษย์จะหยุดการเพิ่มขึ้นของอุณหภูมิโลกได้ในอนาคต การสูญเสียน้ำแข็งและระดับน้ำทะเลที่สูงขึ้นอาจยังดำเนินต่อไปอีกระยะหนึ่ง
สรุปแล้ว ปัญหานี้ไม่ใช่เรื่องไกลตัว เพราะระดับน้ำทะเลที่สูงขึ้นสามารถกระทบต่อความมั่นคงของเมืองชายฝั่ง เศรษฐกิจ อาหาร และการอยู่อาศัยของผู้คนทั่วโลก การลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก ควบคู่กับการวางแผนรับมือน้ำท่วมและปกป้องพื้นที่ชายฝั่ง จึงเป็นเรื่องที่ทุกภาคส่วนต้องเร่งดำเนินการ หากเราเริ่มลงมือวันนี้ ก็ยังช่วยลดความรุนแรงของผลกระทบในอนาคตได้
ที่มา – ภาพดาวเทียมเผยธารน้ำแข็งกรีนแลนด์-แอนตาร์กติกาละลาย 12.5 ล้านล้านตัน จากโลกร้อน ดันน้ำทะเลหนุนสูง
