ในปัจจุบัน ประเทศไทยกำลังเผชิญกับสัญญาณเตือนภัยที่น่ากังวลเกี่ยวกับสภาวะเศรษฐกิจที่เติบโตช้า ดอกเบี้ยต่ำ และการเข้าสู่สังคมสูงวัยอย่างเต็มรูปแบบ ปรากฏการณ์นี้ถูกเรียกขานจากนักวิเคราะห์ระดับโลกและสื่อต่างประเทศว่า “Japanification” ซึ่งหมายถึงการที่เศรษฐกิจมีลักษณะคล้ายกับญี่ปุ่นในอดีต แต่สิ่งที่น่ากลัวยิ่งกว่าคือไทยกำลังเผชิญกับสภาวะ “แก่ก่อนรวย” อย่างเต็มตัว
ทางรอดเศรษฐกิจไทย หลุดพ้น Japanification แก้ไขปัญหาเศรษฐกิจโตต่ำ
คุณพชร นริพทะพันธุ์ กรรมการ ก.ล.ต. ได้ให้มุมมองที่น่าสนใจว่า กลไกทางเศรษฐกิจปกติอย่างการลดดอกเบี้ยนโยบาย ไม่สามารถกระตุ้นการใช้จ่ายในไทยได้ดีเท่าที่ควร เนื่องจากปัญหาหนี้ครัวเรือนที่สะสมมานาน รายได้ของคนส่วนใหญ่ถูกนำไปชำระหนี้มากกว่าจะนำไปลงทุนหรือบริโภค การหาทางรอดเศรษฐกิจไทย หลุดพ้น Japanification แก้ไขปัญหาเศรษฐกิจโตต่ำ จึงไม่ได้ขึ้นอยู่กับการลดดอกเบี้ยเพียงอย่างเดียว แต่ต้องมีการปฏิรูปเชิงโครงสร้างอย่างจริงจัง
บทบาทของตลาดทุนในการเป็นกลไกขับเคลื่อนเศรษฐกิจ
ในยามที่นโยบายการคลังของรัฐมีข้อจำกัดด้านหนี้สาธารณะ ตลาดทุนจึงกลายเป็นเครื่องมือสำคัญที่จะช่วยจัดสรรเงินทุนไปสู่ธุรกิจแห่งอนาคต เช่น โครงสร้างพื้นฐานดิจิทัล ศูนย์ข้อมูล (Data Center) และธุรกิจด้านสุขภาพ หากเราสามารถเพิ่มผลตอบแทนจากการลงทุนให้สูงขึ้น จะช่วยดึงดูดภาคเอกชนให้กลับมามีบทบาทในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจได้อีกครั้ง
เพื่อให้ประเทศไทยก้าวพ้นกับดักนี้ เราควรดำเนินการตาม 5 แนวทางหลัก ดังนี้:
- การลงทุนในทรัพยากรมนุษย์และเทคโนโลยี: เน้นการใช้ AI และระบบอัตโนมัติที่วัดผลได้จริง ไม่ใช่เพียงแค่การใช้งบประมาณแบบไร้ทิศทาง
- วางกรอบกำกับดูแลอุตสาหกรรมใหม่: เช่น การควบคุมการใช้พลังงานและที่ดินสำหรับ Data Center เพื่อให้คนไทยได้รับประโยชน์สูงสุด
- ยกระดับการท่องเที่ยวเชิงคุณภาพ: เปลี่ยนเป้าหมายจากปริมาณนักท่องเที่ยวเป็นการดึงดูดผู้มีกำลังซื้อสูง พร้อมจัดการธุรกิจสีเทา
- การใช้งบประมาณที่มีกลไกติดตามผล: ประเมินความคุ้มค่าของโครงการรัฐเป็นระยะ เพื่อรักษาวินัยทางการคลัง
- แก้ไขหนี้ครัวเรือนอย่างยั่งยืน: ไม่ใช่มาตรการแก้ปัญหาเฉพาะหน้า แต่ต้องทำให้ประชาชนมีวินัยทางการเงินอย่างต่อเนื่อง
ความสำเร็จในการทางรอดเศรษฐกิจไทย หลุดพ้น Japanification แก้ไขปัญหาเศรษฐกิจโตต่ำ นั้นไม่ได้เกิดขึ้นเพียงชั่วข้ามคืน แต่ต้องอาศัยความร่วมมือจากทุกภาคส่วนในการรักษาความเชื่อมั่นของนักลงทุนและการดำเนินนโยบายที่ต่อเนื่อง การมุ่งเน้นที่ผลลัพธ์มากกว่าตัวเลขงบประมาณจะเป็นกุญแจสำคัญที่จะพาประเทศไทยก้าวข้ามผ่านวิกฤตนี้ไปได้
ที่มา – ทางรอดเศรษฐกิจไทย หลุดพ้น Japanification แก้ไขปัญหาเศรษฐกิจโตต่ำ
