ไข้กาฬหลังแอ่น หรือที่รู้จักในชื่อทางการแพทย์ว่าโรคเยื่อหุ้มสมองอักเสบจากเชื้อนีสเซเรียเมนิงจิติディส เป็นโรคติดเชื้อรุนแรงที่แพร่กระจายผ่านละอองฝอยจากการไอ จาม หรือสัมผัสใกล้ชิด สามารถคร่าชีวิตได้ภายใน 24 ชั่วโมงหากไม่ได้รับการรักษา及时 ล่าสุด กรมควบคุมโรค ได้ออกคำแนะนำสำคัญสำหรับประชาชน โดยเฉพาะ “กรมควบคุมโรค” แนะ 4 กลุ่มเสี่ยงที่ควรฉีดวัคซีนป้องกัน “ไข้กาฬหลังแอ่น” เพื่อลดความเสี่ยงในกลุ่มที่เสี่ยงสูง
“กรมควบคุมโรค” แนะ 4 กลุ่มเสี่ยงที่ควรฉีดวัคซีนป้องกัน “ไข้กาฬหลังแอ่น”
ตามประกาศจากเพจเฟซบุ๊กของกรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข เมื่อวันที่ 26 มีนาคม 2567 ได้ระบุกลุ่มเสี่ยงชัดเจน 4 กลุ่มที่ควรเร่งฉีดวัคซีนป้องกันโรคนี้ทันที เนื่องจากวัคซีนมีประสิทธิภาพสูงในการป้องกันการติดเชื้อและอาการรุนแรง มาดูกันว่ากลุ่มไหนบ้าง
1. นักเรียน นักศึกษาที่จะไปเรียนต่อต่างประเทศ
กลุ่มนี้เป็นกลุ่มเสี่ยงหลัก โดยเฉพาะผู้ที่ต้องเดินทางไปประเทศที่มีการระบาดของไข้กาฬหลังแอ่น เช่น เขต Meningitis Belt ในทวีปแอฟริกา (ตั้งแต่แกมเบีย บูร์กินาฟาโซ เซเนกัล กีนี ไปจนถึงเอธิโอเปีย) หรือประเทศที่กำหนดให้ฉีดวัคซีนก่อนเข้า เช่น บางมหาวิทยาลัยในยุโรปหรืออเมริกาเหนือที่กังวลเรื่องการระบาดในหอพักนักศึกษา การอยู่ใกล้ชิดกันในที่พักอาจทำให้เชื้อแพร่เชื้อง่าย
2. ผู้เดินทางไปแสวงบุญฮัจย์หรืออุมเราะห์
ทุกปี ประเทศซาอุดีอาระเบียซึ่งเป็นจุดหมายของการแสวงบุญ จะกำหนดให้ผู้แสวงบุญต้องฉีดวัคซีนป้องกันไข้กาฬหลังแอ่นก่อนเดินทาง เนื่องจากมีผู้คนหนาแน่นจากทั่วโลกมารวมตัวกัน ทำให้เสี่ยงต่อการระบาดสูง กรมควบคุมโรคจึงเน้นย้ำให้ฉีดล่วงหน้า 10-14 วัน
3. ผู้ที่มีภูมิคุ้มกันบกพร่อง
รวมถึงผู้ที่ตัดม้ามออก ผู้ใช้ยากดภูมิคุ้มกัน หรือผู้ป่วยโรคภูมิคุ้มกันบกพร่องบางชนิด เช่น HIV ที่ควบคุมได้ ร่างกายของกลุ่มนี้ต่อสู้เชื้อได้อ่อนแอ ทำให้โรคพัฒนาเป็นรุนแรงเร็ว ควรปรึกษาแพทย์เพื่อฉีดวัคซีนแบบพิเศษ
4. ผู้ปฏิบัติงานในห้องปฏิบัติการ
บุคลากรทางการแพทย์หรือนักวิจัยที่ต้องสัมผัสเชื้อนีสเซเรียเมนิงจิติディสโดยตรงในแล็บ ต้องฉีดวัคซีนเพื่อป้องกันการติดเชื้อจากการทำงาน แม้จะมีมาตรการป้องกัน แต่การฉีดวัคซีนช่วยเพิ่มชั้นป้องกัน
นอกจากการฉีดวัคซีนแล้ว กรมควบคุมโรคยังแนะนำมาตรการป้องกันพื้นฐาน เช่น สวมหน้ากากอนามัย ล้างมือบ่อยๆ หลีกเลี่ยงการใช้ของส่วนตัวร่วมกัน เช่น แก้วน้ำ ผ้าเช็ดหน้า และรักษาระยะห่างในสถานที่แออัด วัคซีนป้องกันไข้กาฬหลังแอ่นมีหลายชนิด เช่น MenACWY ที่ป้องกันกลุ่มเซโรกรุ๊ปหลัก และ MenB สำหรับกรุ๊ป B ที่พบบ่อยในบางพื้นที่ สามารถรับบริการได้ที่โรงพยาบาลรัฐและเอกชนทั่วไป โดยราคาประมาณ 2,000-5,000 บาทต่อโดส
ไข้กาฬหลังแอ่นมีอาการอย่างไร และอันตรายแค่ไหน?
โรคนี้เริ่มต้นด้วยไข้สูง ปวดหัวรุนแรง คอแข็ง สับสน อาจมีผื่นแดงหรือม่วงคล้ายรอยช้ำ และช็อกได้รวดเร็ว อัตราการเสียชีวิตสูงถึง 10-15% แม้รักษาแล้ว และผู้รอดชีวิตอาจมีอัมพาต หูหนวก หรือสมองเสียหายถาวร ในไทยพบผู้ป่วยไม่บ่อย แต่มีการนำเข้าจากต่างประเทศ โดยเฉพาะช่วงแสวงบุญ
ข้อมูลจากองค์การอนามัยโลก (WHO) ระบุว่า ปีละมีผู้เสียชีวิตทั่วโลกกว่า 100,000 ราย ส่วนใหญ่เป็นเด็กและวัยรุ่น การฉีดวัคซีนจึงเป็นกลยุทธ์สำคัญในการควบคุมโรค
หากคุณหรือคนใกล้ตัวอยู่ใน 4 กลุ่มเสี่ยงที่ “กรมควบคุมโรค” แนะ 4 กลุ่มเสี่ยงที่ควรฉีดวัคซีนป้องกัน “ไข้กาฬหลังแอ่น” อย่ารอช้า! ติดต่อโรงพยาบาลใกล้บ้านเพื่อตรวจสอบและฉีดวัคซีนโดยด่วน การป้องกันล่วงหน้าจะช่วยให้คุณเดินทางหรือใช้ชีวิตได้อย่างอุ่นใจ ในมุมมองของผู้เขียน การฉีดวัคซีนไม่ใช่แค่ป้องกันตัวเอง แต่ยังปกป้องคนรอบข้างด้วย
ที่มา – “กรมควบคุมโรค” แนะ 4 กลุ่มเสี่ยงที่ควรฉีดวัคซีนป้องกัน “ไข้กาฬหลังแอ่น”
