กลายเป็นประเด็นร้อนแรงในวงการดิจิทัล เมื่อนางการดี เลียวไพโรจน์ สส.พรรคประชาธิปัตย์ ได้ออกมาเคลื่อนไหวครั้งสำคัญเกี่ยวกับการดำเนินงานโครงการรัฐ โดยได้มีประเด็นเรื่อง “การดี” ยื่น 5 ข้อสังเกต เรียกร้อง ยุติ-ยกเลิก “TH-AI Passport” เนื่องจากพบพิรุธหลายประการที่อาจส่งผลกระทบต่อเงินภาษีของประชาชนกว่า 1,621 ล้านบาท วันนี้เราจะมาเจาะลึกกันว่าทำไมโครงการนี้ถึงถูกจับตามอง
เหตุผลที่ “การดี” ยื่น 5 ข้อสังเกต เรียกร้อง ยุติ-ยกเลิก “TH-AI Passport”
จากการตรวจสอบพบว่าโครงการนี้มีประเด็นน่าสงสัยในเชิงการบริหารจัดการงบประมาณอย่างมาก โดยนางการดีได้สรุป 5 ข้อสังเกตสำคัญที่ทำให้สังคมต้องหันมาตั้งคำถาม ดังนี้:
- กระบวนการจัดซื้อจัดจ้างที่ไม่โปร่งใส: มีการเร่งรัดอนุมัติและแก้ไข TOR ในช่วงรัฐบาลรักษาการ ซึ่งอาจเป็นการเอื้อประโยชน์ให้กับผู้รับจ้างบางกลุ่ม
- ความไม่คุ้มค่าทางเศรษฐกิจ: ระบบที่ได้รับจริงมีประสิทธิภาพเทียบเท่าหรือต่ำกว่าเครื่องมือฟรีที่มีอยู่ทั่วไป เมื่อเทียบกับต้นทุนแล้วถือว่าแพงเกินจริง
- หลักเกณฑ์การเบิกจ่ายคลุมเครือ: การจ่ายเงินแบบ Pay per Use ยังขาดความชัดเจนเรื่อง Token และการนับ Active User จริง
- เสี่ยงต่ออธิปไตยทางข้อมูล: แม้เงื่อนไขจะระบุให้จัดการข้อมูลในไทย แต่การใช้ Model ต่างชาติกลับมีการส่งข้อมูลไปนอกประเทศ ซึ่งขัดต่อ TOR และความมั่นคง
- KPI ไม่ชัดเจน: โครงการขนาดใหญ่ไม่มีการระบุตัวชี้วัดความสำเร็จที่เป็นรูปธรรมในการยกระดับทักษะ AI แก่ประชาชน
ทำไมต้องเร่งพิจารณา ยุติ-ยกเลิก “TH-AI Passport”?
นางการดีได้ย้ำว่า การดำเนินการระงับโครงการสามารถทำได้ตาม พ.ร.บ. การจัดซื้อจัดจ้างฯ มาตรา 97 และข้อสัญญาใน TOR ข้อ 15.4 ซึ่งเปิดช่องไว้หากโครงการไม่สร้างประโยชน์ต่อสาธารณะหรือสุ่มเสี่ยงต่อการเสียประโยชน์ของแผ่นดิน การเรียกร้องครั้งนี้ไม่ใช่เพียงการคัดค้าน แต่เป็นการปกป้องงบประมาณภาษีของประชาชนให้ถูกนำไปใช้อย่างมีประสิทธิภาพสูงสุด เพื่อให้มั่นใจว่าเทคโนโลยีไทยจะพัฒนาอย่างยั่งยืน ไม่ใช่การสูญเปล่ากับโครงการที่เน้นเพียงตัวเลขงบประมาณแต่ขาดคุณภาพในเชิงนวัตกรรม
บทเรียนจากเหตุการณ์นี้สะท้อนให้เห็นว่า โครงการด้านดิจิทัลของรัฐควรได้รับการตรวจสอบอย่างโปร่งใสตั้งแต่ขั้นตอน TOR จนถึงการใช้งานจริง สังคมไทยควรตั้งคำถามเสมอว่า เทคโนโลยีที่รัฐจัดหามานั้นคุ้มค่าและปลอดภัยกับประชาชนอย่างแท้จริงหรือเป็นเพียงการสร้างภาพลักษณ์ด้านไอทีเท่านั้น
หากคุณมีความเห็นอย่างไรเกี่ยวกับประเด็นนี้ สามารถร่วมกันติดตามและตรวจสอบการใช้งบประมาณของรัฐ เพื่ออนาคตที่โปร่งใสและคุ้มค่าสำหรับทุกคน
ที่มา – “การดี” ยื่น 5 ข้อสังเกต เรียกร้อง ยุติ-ยกเลิก “TH-AI Passport”
