สวัสดีครับเพื่อนๆ ชาวดาราศาสตร์สมัครเล่นและคนที่ชอบดูปรากฏการณ์ธรรมชาติแปลกๆ วันนี้เรามาพูดถึงเรื่องน่าตื่นเต้นที่กำลังจะเกิดขึ้นในอีกไม่กี่วันข้างหน้า นั่นคือ ดวงอาทิตย์ตั้งฉากกรุงเทพฯ ครั้งแรกของปี 2569 ตรงกับวันที่ 27 เมษายน 2569 นี่เอง! ใครที่อยู่ในกรุงเทพฯ หรือใกล้เคียง เตรียมตัวให้พร้อมเลย เพราะช่วงเวลานั้น วัตถุที่อยู่กลางแจ้งจะเสมือนไร้เงาไปเลย สุดยอดมาก!
ดวงอาทิตย์ตั้งฉากกรุงเทพฯ คืออะไร และเกิดจากอะไร
ก่อนอื่นมาทำความเข้าใจกันก่อนว่า ดวงอาทิตย์ตั้งฉากกรุงเทพฯ คือปรากฏการณ์อะไร มันเกิดจากการที่ดวงอาทิตย์โคจรมาอยู่ตรงตำแหน่งเหนือศีรษะของพื้นที่นั้นๆ พอดี แสงอาทิตย์จะส่องลงมาตรงๆ ไม่เอียง ทำให้เงาของวัตถุตกลงตรงใต้พอดี จนดูเหมือนไม่มีเงาเลย สาเหตุหลักมาจากแกนหมุนของโลกที่เอียงทำมุม 23.5 องศากับระนาบวงโคจรรอบดวงอาทิตย์ ทำให้ในเขตร้อนอย่างประเทศไทย ได้รับแสงตรงๆ สองครั้งต่อปี
ประเทศไทยเราอยู่ระหว่างละติจูด 5-20 องศาเหนือ เลยได้เจอปรากฏการณ์นี้ทั้งช่วงเมษายน-พฤษภาคม และกรกฎาคม-กันยายน ปีนี้เริ่มจากใต้สุดที่เบตง จ.ยะลา วันที่ 4 เมษายน แล้วไล่ขึ้นเหนือ จนถึงแม่สาย จ.เชียงราย 22 พฤษภาคม ส่วนกรุงเทพฯ วันแรกคือ 27 เม.ย. 69 เวลา 12:16 น. แม่นยำสุดๆ
วิธีสังเกตดวงอาทิตย์ตั้งฉากกรุงเทพฯ อย่างปลอดภัย
อยากเห็นด้วยตาตัวเองใช่มั้ย? ง่ายมาก แค่เอาไม้หรือวัตถุตั้งกลางแจ้ง แล้วดูเงาตอน 12:16 น. เงาจะสั้นมากและอยู่ใต้พอดี แต่เตือนก่อนนะ กลางวันร้อนจัด อย่าออกไปยืนตากแดดนานๆ เสี่ยงลมแดดหรือฮีทสโต๊กได้ ใช้นาฬิกาแดดหรือแอปคำนวณตำแหน่งดวงอาทิตย์ช่วยก็ดี หรือถ่ายรูป timelapse เงาค่อยๆ หดลง สนุกแน่!
- เตรียมวัตถุเรียบๆ เช่น ไม้แท่งหรือหลอดนกแก้ว
- เลือกที่โล่งแจ้ง ไม่มีต้นไม้บัง
- จดเวลาและวัดความยาวเงา
- ถ่ายรูปแชร์โซเชียล สนุกไปด้วย
ทำไมดวงอาทิตย์ตั้งฉากกรุงเทพฯ ไม่ใช่วันร้อนที่สุด
หลายคนคิดว่าวันที่ ดวงอาทิตย์ตั้งฉากกรุงเทพฯ จะร้อนสุดๆ แต่ไม่เชิงนะครับ สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ (NARIT) ย้ำว่ามันได้รับพลังงานเต็มที่จริง แต่ความร้อนขึ้นกับปัจจัยอื่น เช่น เมฆฝน มรสุม ความร้อนสะสมในอากาศ ลมพัด หรือแม้แต่อุณหภูมิทะเลทรายรอบๆ บางวันอาจมีเมฆบัง ร้อนน้อยกว่าวันอื่นที่ดวงอาทิตย์เอียงแต่ฟ้าแจ่มใส
ยกตัวอย่าง ปีก่อนๆ วันที่ตั้งฉากไม่ใช่ record ร้อนสุด ต้องดูพยากรณ์อากาศควบคู่กัน ใครอยากรู้วันร้อนสุด เช็คกรมอุตุฯ ดีกว่า
ดวงอาทิตย์ตั้งฉากกรุงเทพฯ ครั้งต่อไปและจังหวัดอื่นๆ
ครั้งแรก 27 เม.ย. 69 เวลา 12:16 น. ครั้งสอง 16 ส.ค. 69 เวลา 12:22 น. อย่าพลาดทั้งคู่! สำหรับจังหวัดอื่น สามารถเช็คได้ที่เว็บ NARIT https://www.narit.or.th/Sun-Overhead-TH-2026 มีตารางครบ 77 จังหวัด สะดวกมาก เริ่มจากใต้ขึ้นเหนือ เหมือนรถไฟลอยฟ้า
ปรากฏการณ์นี้ไม่ใช่แค่น่าดู แต่สอนให้เรารู้จักจักรวาลมากขึ้น โลกหมุนโคจรยังไง แสงมาถึงยังไง เหมาะสำหรับพาลูกหลานเรียนรู้วิทยาศาสตร์กลางแจ้ง
สุดท้ายนี้ ผมแนะนำให้ทุกคนลองสังเกตดูสักครั้ง แล้วจะติดใจความมหัศจรรย์ของธรรมชาติ มันทำให้เราซาบซึ้งว่าธรรมชาติยังมีอะไรให้ค้นหาอีกเยอะ อย่าลืมแชร์ประสบการณ์ในคอมเมนต์ด้านล่างนะครับ ว่าเห็นไร้เงาแบบไหนบ้าง!
ที่มา – 27 เม.ย. 69 ดวงอาทิตย์ตั้งฉากกรุงเทพฯ ครั้งแรกของปี วัตถุกลางแจ้งจะเสมือนไร้เงา
