เนื่องในวันนวมินทรมหาราช 13 ตุลาคม 2568 กรมทรัพย์สินทางปัญญาขอน้อมรำลึกในพระมหากรุณาธิคุณของพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร (ในหลวงรัชกาลที่ 9) ผู้ทรงเป็นพระบิดาแห่งการประดิษฐ์ไทย กว่า 70 ปีที่พระองค์ทรงครองสิริราชสมบัติ ได้ทรงงานและบำเพ็ญพระราชกรณียกิจนานัปการ ซึ่งเป็นส่วนสำคัญในการพัฒนาด้านสังคม เศรษฐกิจ และการเกษตรของประเทศ
พระองค์ทรงให้ความสำคัญกับเรื่องทรัพย์สินทางปัญญาเป็นอย่างยิ่ง ซึ่งสร้างแรงบันดาลใจให้แก่นักคิด นักประดิษฐ์ไทย ในการสร้างสรรค์นวัตกรรม และทรัพย์สินทางปัญญาเพื่อขับเคลื่อนประเทศให้เจริญก้าวหน้ามาจวบจนปัจจุบัน เราขอน้อมรำลึกถึงพระมหากรุณาธิคุณของ ในหลวงรัชกาลที่ 9 ที่ทรงมีต่อปวงชนชาวไทย
สำหรับผลงานด้านทรัพย์สินทางปัญญาในพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราชฯ มีมากกว่า 90 ผลงาน ประกอบด้วย:
- ผลงานสิทธิบัตรการประดิษฐ์ อนุสิทธิบัตร และสิทธิบัตรการออกแบบผลิตภัณฑ์ 11 ฉบับ เช่น การดัดแปรสภาพอากาศเพื่อให้เกิดฝน (ฝนหลวง), เครื่องกลเติมอากาศที่ผิวน้ำหมุนซ้ำแบบทุ่นลอย (กังหันน้ำชัยพัฒนา), กระบวนการปรับปรุงสภาพดินเปรี้ยวเพื่อให้เหมาะแก่การเพาะปลูก (โครงการแกล้งดิน), การใช้น้ำมันปาล์มกลั่นบริสุทธิ์เป็นน้ำมันเชื้อเพลิงเครื่องยนต์ดีเซล (น้ำมันไบโอดีเซล), การออกแบบภาชนะรองรับของเสียที่ขับออกจากร่างกาย เป็นต้น
- ผลงานลิขสิทธิ์ กว่า 70 ผลงาน ได้แก่ ด้านดนตรี เช่น เพลงแสงเทียน เพลงยามเย็น เพลงใกล้รุ่ง เพลงชะตาชีวิต เป็นต้น, ด้านวรรณกรรมและงานแปล เช่น พระมหาชนก นายอินทร์ผู้ปิดทองหลังพระ ติโต เป็นต้น, ด้านศิลปกรรม เช่น ภาพถ่ายฝีพระหัตถ์ ภาพวาด ภาพสีน้ำมัน งานประติมากรรม เป็นต้น
- เครื่องหมายการค้า ซึ่งแม้ไม่มีการจดทะเบียนเครื่องหมายการค้าในพระปรมาภิไธย แต่ทรงพระราชทานให้ บริษัท สุวรรณชาด จำกัด บริษัท มงคลชัยพัฒนา จำกัด มูลนิธิโครงการหลวง และบริษัท ดอยคำ ผลิตภัณฑ์อาหาร จำกัด จดทะเบียนเครื่องหมายการค้า 15 คำขอ เช่น เครื่องหมายการค้าทองแดง โกลเด้นเพลส ดอยคำ เป็นต้น
หนึ่งในผลงานทรัพย์สินทางปัญญาที่สำคัญของพระองค์ ซึ่งรู้จักอย่างแพร่หลาย คือ สิทธิบัตร “ฝนหลวง” เป็นกรรมวิธีการทำฝนทั้งในระดับเมฆอุ่น และเมฆเย็นพร้อมกัน ซึ่งทรงเรียกว่า “ซูเปอร์แซนด์วิช” โดยใช้สารเคมีที่มีคุณสมบัติดูดซับความชื้นได้ดี ทั้งในอุณหภูมิที่สูงกว่า และต่ำกว่าจุดเยือกแข็งเป็นตัวเร่งให้เกิดกระบวนการเกิดฝน ตั้งแต่การเกิดเมฆ การเจริญของเมฆ และการเกิดฝน เพื่อเพิ่มปริมาณน้ำฝนและควบคุมให้ฝนตกกระจายอย่างสม่ำเสมอลงสู่พื้นที่เป้าหมายที่กำหนด
ผลงานดังกล่าวสามารถสร้างประโยชน์อเนกอนันต์ ไม่เฉพาะแต่ในประเทศไทย แต่ยังมีหลายประเทศที่ประสบปัญหาฝนแล้ง ขอพระราชทานพระบรมราชานุญาตนำเทคโนโลยีฝนหลวงไปใช้ เพื่อประโยชน์ในกิจกรรมของประเทศ เช่น ออสเตรเลีย นิวซีแลนด์ จอร์แดน และโอมาน อีกด้วย
องค์การทรัพย์สินทางปัญญาโลก (WIPO) ได้ทูลเกล้าฯ ถวายรางวัล WIPO Global Leader Award แด่พระองค์ เมื่อปี 2550 เพื่อยกย่องในพระอัจฉริยภาพและพระวิสัยทัศน์อันกว้างไกล ในการใช้ทรัพย์สินทางปัญญาเป็นกลไกขับเคลื่อนและพัฒนาประเทศอย่างแท้จริง พระองค์ทรงเป็นบุคคลแรกของโลกที่ได้รับการทูลเกล้าฯ ถวายรางวัลอันทรงเกียรติดังกล่าว
น้อมรำลึก ในหลวงรัชกาลที่ 9 “กษัตริย์นักสร้างสรรค์ทรัพย์สินทางปัญญา”
กรมทรัพย์สินทางปัญญาขอน้อมรำลึกในพระมหากรุณาธิคุณอันหาที่สุดมิได้ของพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราชฯ ที่ทรงมีต่อการพัฒนาระบบทรัพย์สินทางปัญญาไทย ทรงเป็นแบบอย่างและแรงบันดาลใจให้กับนักคิด นักประดิษฐ์ และนักสร้างสรรค์รุ่นใหม่ในการพัฒนาและต่อยอดการใช้ประโยชน์ทรัพย์สินทางปัญญาสู่ความยั่งยืน
ทรัพย์สินทางปัญญาของในหลวงรัชกาลที่ 9
การน้อมรำลึกถึงพระองค์ท่าน ในหลวงรัชกาลที่ 9 ไม่ได้เป็นเพียงการแสดงความเคารพและอาลัย แต่เป็นการทบทวนและสืบสานพระราชปณิธานของพระองค์ท่าน ในการพัฒนาประเทศด้วยความรู้และนวัตกรรม ทรัพย์สินทางปัญญาที่พระองค์ทรงสร้างสรรค์ไว้ จะเป็นแรงบันดาลใจให้คนไทยรุ่นใหม่ สร้างสรรค์สิ่งใหม่ๆ เพื่อพัฒนาประเทศต่อไป
ที่มา – น้อมรำลึก ในหลวงรัชกาลที่ 9 “กษัตริย์นักสร้างสรรค์ทรัพย์สินทางปัญญา”
