ยิ่งชีพ iLaw ชี้พิรุธ กกต. หลังออกมาแสดงความกังวลต่อแนวทางการดำเนินคดีฮั้วเลือกสมาชิกวุฒิสภา หรือ สว. โดยตั้งคำถามว่าการสั่งฟ้องผู้เกี่ยวข้องบางส่วน แต่ไม่ดำเนินการกับบุคคลหรือกลุ่มการเมืองที่ถูกกล่าวถึง อาจทำให้คดีถูกตัดตอนจนไม่เห็นภาพของขบวนการทั้งหมดหรือไม่ ประเด็นนี้ถูกหยิบยกขึ้นในงานเสวนาเรื่องการทุจริตเลือก สว. ซึ่งมีการนำเสนอข้อมูลเกี่ยวกับเส้นทางการเงิน คำให้การของพยาน และหลักฐานการติดต่อทางโทรศัพท์
ยิ่งชีพ iLaw ชี้พิรุธ กกต. ปมฮั้ว สว.
นายยิ่งชีพ อัชฌานนท์ ผู้อำนวยการโครงการอินเทอร์เน็ตเพื่อกฎหมายประชาชน หรือ iLaw กล่าวว่า จากผู้ต้องหาทั้งหมด 229 คน คณะกรรมการการเลือกตั้ง หรือ กกต. มีคำสั่งไม่ฟ้องเป็นจำนวนมาก แม้จะมีการดำเนินคดีกับผู้สมัครหรือบุคคลระดับปฏิบัติการบางราย แต่ยังเกิดคำถามว่าผู้ที่อยู่เบื้องหลัง หรือผู้มีบทบาทในระดับนโยบาย ได้ถูกตรวจสอบอย่างรอบด้านแล้วหรือไม่
ประเด็นสำคัญที่ถูกกล่าวถึงคือข้อมูลเส้นทางการเงินของกลุ่มผู้สมัคร สว. ในจังหวัดสุราษฎร์ธานี โดยมีการอ้างว่าบุคคลหนึ่งซึ่งเป็นผู้ช่วยสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร ได้รับเงินและโอนต่อให้ผู้สมัคร สว. รวมเป็นเงิน 38,000 บาท ลักษณะการโอนเงินดังกล่าวถูกมองว่าอาจเกี่ยวข้องกับการชักจูงให้ลงคะแนนเลือกบุคคลใดบุคคลหนึ่ง อย่างไรก็ตาม ข้อสงสัยที่เกิดขึ้นคือเหตุใดการดำเนินคดีจึงมุ่งไปยังผู้รับหรือผู้โอนเงินบางราย แต่ไม่ครอบคลุมผู้ที่อาจมีบทบาทสำคัญกว่านั้น
ยิ่งชีพ iLaw ชี้พิรุธ กกต. จากหลักฐานเส้นเงินและโทรศัพท์
นอกจากเส้นทางการเงินแล้ว ยังมีการกล่าวถึงคำให้การของพยานที่ระบุว่า ผู้ช่วย สส. เคยพูดขอให้ช่วย “นายหัว” ถ้อยคำดังกล่าวทำให้เกิดคำถามว่า บุคคลที่ถูกเรียกว่าเจ้านายมีความเกี่ยวข้องกับใคร และมีบทบาทต่อกระบวนการเลือก สว. มากน้อยเพียงใด การตั้งข้อสังเกตเช่นนี้ไม่ได้หมายความว่าบุคคลใดมีความผิดแล้ว แต่สะท้อนความจำเป็นที่หน่วยงานรัฐต้องตรวจสอบความเชื่อมโยงทุกระดับอย่างโปร่งใส
ในส่วนของหลักฐานทางโทรศัพท์ มีการอ้างว่าพบการติดต่อกับสมาชิกวุฒิสภาอย่างน้อย 19 คน รวม 62 ครั้งภายในระยะเวลา 80 วัน รวมถึงข้อมูลการโทรหาบุคคลระดับผู้ใหญ่ หลักฐานเหล่านี้จึงควรถูกนำมาพิจารณาร่วมกับคำให้การ พยานเอกสาร และเส้นทางการเงิน ไม่ควรตัดสินจากหลักฐานเพียงชิ้นเดียว ขณะเดียวกัน ผู้ถูกกล่าวหาทุกคนยังมีสิทธิชี้แจงและได้รับการพิจารณาตามกระบวนการยุติธรรม
อีกประเด็นที่ได้รับความสนใจคือพยานบางรายกลับคำให้การ โดยมีการส่งเอกสารที่ลงลายมือชื่อมาในวันเดียวกันจำนวน 3 ราย เอกสารดังกล่าวอ้างว่าพยานเคยถูกบุคคลไม่ทราบชื่อข่มขู่ แต่ไม่สามารถระบุชื่อ ลักษณะ หรือรายละเอียดของผู้ข่มขู่ได้อย่างชัดเจน นายยิ่งชีพจึงตั้งคำถามว่าคำให้การเดิมหรือคำให้การภายหลังมีความน่าเชื่อถือมากกว่ากัน และเหตุใดการกลับคำให้การจึงเกิดขึ้นในช่วงเวลาที่สถานการณ์ทางการเมืองเปลี่ยนแปลง
ข้อสังเกตดังกล่าวเกี่ยวข้องกับพยานหลายรายที่ถูกระบุด้วยหมายเลขในสำนวน โดย กกต. ให้เหตุผลว่าเป็นพยานที่ไม่น่าเชื่อถือหรือมีการกลับคำให้การ ฝ่าย iLaw มองว่าการประเมินพยานควรพิจารณาจากรายละเอียดทั้งหมด ทั้งช่วงเวลาที่ให้ข้อมูล แรงจูงใจ ความสอดคล้องกับหลักฐานอื่น และความเป็นไปได้ว่าพยานอาจได้รับแรงกดดันจากฝ่ายใดฝ่ายหนึ่ง
ประเด็นทางการเมืองยังถูกนำมาเชื่อมโยงกับช่วงเวลาที่พยานกลับคำให้การ เนื่องจากในช่วงแรกหลายพรรคยังทำงานร่วมกันในรัฐบาล ขณะที่ต่อมามีการเปลี่ยนขั้วทางการเมืองและเกิดการจัดตั้งรัฐบาลชุดใหม่ ผู้วิจารณ์จึงเห็นว่าควรเปิดเผยไทม์ไลน์อย่างละเอียด เพื่อให้สังคมตรวจสอบได้ว่าคำให้การแต่ละชุดเกิดขึ้นในบริบทใด และมีเหตุการณ์ใดที่อาจส่งผลต่อพยาน
- ตรวจสอบเส้นทางการเงินตั้งแต่ต้นทางถึงปลายทาง
- เปรียบเทียบคำให้การเดิมกับคำให้การที่มีการแก้ไข
- ตรวจสอบข้อมูลการโทรศัพท์ควบคู่กับพยานหลักฐานอื่น
- เปิดเผยเหตุผลของคำสั่งฟ้องและไม่ฟ้องอย่างชัดเจน
- คุ้มครองพยานและรับฟังคำชี้แจงจากผู้ถูกกล่าวหาทุกฝ่าย
หัวใจของเรื่องนี้จึงไม่ใช่เพียงการชี้ว่าพยานคนใดน่าเชื่อถือ แต่คือการทำให้สังคมเห็นกระบวนการตรวจสอบที่เป็นมาตรฐานเดียวกัน หากมีหลักฐานเกี่ยวข้องกับบุคคลระดับใด หน่วยงานที่รับผิดชอบควรอธิบายเหตุผลว่าทำไมจึงดำเนินคดีหรือไม่ดำเนินคดี เพื่อป้องกันข้อครหาว่ามีการเลือกปฏิบัติหรือพยายามตัดตอนคดี
โดยสรุป ยิ่งชีพ iLaw ชี้พิรุธ กกต. จากข้อสงสัยเกี่ยวกับเส้นทางเงิน การติดต่อทางโทรศัพท์ และการกลับคำให้การของพยาน ประเด็นทั้งหมดควรได้รับการตรวจสอบอย่างเป็นอิสระและเปิดเผย การพิสูจน์ความจริงต้องอาศัยหลักฐานที่ตรวจสอบได้ ไม่ใช่เพียงคำกล่าวอ้างจากฝ่ายใดฝ่ายหนึ่ง และประชาชนควรติดตามข้อมูลจากเอกสารทางการ รวมถึงเปิดพื้นที่ให้ทุกฝ่ายมีสิทธิชี้แจงอย่างเท่าเทียม
ที่มา – “ยิ่งชีพ” iLaw ชี้พิรุธ กกต. มองพยายามตัดตอนคดีฮั้ว สว. โยงพรรคสีน้ำเงิน
