รัฐบาลย้ำ ค่าป่วยการ อสม. อยู่ในการดูแลของ สธ. เพื่อสร้างความมั่นใจให้กับอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้านทั่วประเทศ หลังเกิดข้อสงสัยเกี่ยวกับการเบิกจ่ายและการรับรองผลงานจากการถ่ายโอนภารกิจด้านสาธารณสุขไปยังองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ประเด็นนี้มีความสำคัญต่อขวัญกำลังใจของ อสม. ซึ่งเป็นกำลังหลักในการดูแลสุขภาพประชาชนในระดับชุมชน
รองโฆษกประจำสำนักนายกรัฐมนตรีชี้แจงว่า การถ่ายโอนภารกิจของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล หรือ รพ.สต. ไปยังองค์การบริหารส่วนจังหวัด ไม่ได้ทำให้ระบบการจ่ายค่าป่วยการ อสม. เปลี่ยนแปลงไป โดยรัฐบาลยังคงดูแลการจัดสรรงบประมาณและวางระบบตรวจสอบให้เป็นไปตามกฎหมายอย่างชัดเจน ดังนั้น อสม. จึงสามารถปฏิบัติหน้าที่ได้ตามปกติ และไม่จำเป็นต้องกังวลว่าจะได้รับผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงด้านหน่วยงานต้นสังกัด
รัฐบาลย้ำ ค่าป่วยการ อสม. อยู่ในการดูแลของ สธ.
การเบิกจ่ายค่าป่วยการ อสม. เป็นไปตามมติคณะรัฐมนตรีเมื่อวันที่ 23 มีนาคม 2564 ซึ่งกำหนดให้งบประมาณเงินอุดหนุนสำหรับจ่ายค่าป่วยการอยู่ที่กระทรวงสาธารณสุข โดยกรมสนับสนุนบริการสุขภาพเป็นหน่วยงานรับผิดชอบการเสนอตั้งงบประมาณ รวมถึงบริหารจัดการกระบวนการจ่ายเงินให้เป็นระบบเดียวกันทั่วประเทศ
แนวทางดังกล่าวมีระเบียบและกฎหมายรองรับโดยเฉพาะ จุดประสงค์สำคัญคือทำให้การเบิกจ่ายมีความถูกต้อง รัดกุม โปร่งใส และสามารถตรวจสอบได้ อสม. จึงยังคงได้รับการคุ้มครองตามกรอบการดำเนินงานเดิม แม้หน่วยบริการบางแห่งจะมีการถ่ายโอนภารกิจไปอยู่ภายใต้การดูแลขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นก็ตาม
ค่าป่วยการ อสม. และขั้นตอนรับรองผลงาน
เพื่อให้การจ่ายเงินเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ รัฐบาลแยกกระบวนการทำงานของ อสม. ออกจากกระบวนการรับรองผลงานเพื่อเบิกจ่ายค่าป่วยการอย่างชัดเจน การแยกขั้นตอนนี้ช่วยลดความสับสน และทำให้ทุกฝ่ายเข้าใจหน้าที่ของตนเองได้ตรงกัน โดย อสม. ยังคงทำงานร่วมกับเจ้าหน้าที่สาธารณสุข หน่วยบริการปฐมภูมิ และ รพ.สต. ในพื้นที่อย่างต่อเนื่อง
สำหรับการรับรองผลงาน จะมีลำดับการตรวจสอบตั้งแต่ระดับหมู่บ้านหรือชุมชนไปจนถึงหน่วยงานระดับประเทศ โดยมีขั้นตอนสำคัญดังนี้
- ประธาน อสม. ระดับหมู่บ้านหรือชุมชน รวบรวมและรับรองรายงานผลการปฏิบัติงานของสมาชิก
- ประธาน อสม. ระดับตำบล ตรวจสอบข้อมูลและส่งต่อเอกสารตามขั้นตอน
- สำนักงานสาธารณสุขอำเภอ ตรวจสอบและยืนยันผลงานของ อสม. ในพื้นที่
- สำนักงานสาธารณสุขจังหวัด ตรวจสอบข้อมูลอีกครั้ง ก่อนส่งต่อให้กรมสนับสนุนบริการสุขภาพ
- กรมสนับสนุนบริการสุขภาพดำเนินการในส่วนที่เกี่ยวข้องกับการบริหารงบประมาณและการเบิกจ่าย
ขั้นตอนเหล่านี้มีไว้เพื่อควบคุมการใช้จ่ายงบประมาณให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์ ไม่ได้มีเป้าหมายเพื่อเพิ่มภาระให้ อสม. หากผู้ปฏิบัติงานมีข้อสงสัยเกี่ยวกับเอกสารหรือการรายงานผล ควรสอบถามประธาน อสม. ในระดับพื้นที่ เจ้าหน้าที่สาธารณสุข หรือสำนักงานสาธารณสุขอำเภอโดยตรง เพื่อให้ได้รับข้อมูลที่ถูกต้องและลดการส่งต่อข่าวสารที่คลาดเคลื่อน
รัฐบาลยังยืนยันถึงความสำคัญของ อสม. ในฐานะผู้ทำงานใกล้ชิดประชาชนมากที่สุด เพราะ อสม. ช่วยติดตามสุขภาพของคนในชุมชน ให้ความรู้เรื่องการป้องกันโรค สนับสนุนการดูแลผู้สูงอายุ ผู้ป่วยติดบ้านติดเตียง และเชื่อมโยงประชาชนกับหน่วยบริการสาธารณสุข เมื่อเกิดเหตุฉุกเฉินหรือปัญหาสุขภาพ อสม. มักเป็นบุคคลกลุ่มแรกที่ประชาชนเข้าถึงได้ จึงถือเป็นกลไกสำคัญของระบบสุขภาพปฐมภูมิ
แม้ รพ.สต. จะถ่ายโอนภารกิจไปยังองค์การบริหารส่วนจังหวัดแล้ว แต่อสม. ยังคงสามารถทำงานร่วมกับหน่วยบริการปฐมภูมิทุกสังกัดได้อย่างไร้รอยต่อ ความร่วมมือระหว่างกระทรวงสาธารณสุข องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น และเครือข่าย อสม. จะช่วยให้การดูแลประชาชนไม่สะดุด และทำให้การส่งต่อข้อมูลด้านสุขภาพมีประสิทธิภาพมากขึ้น
นอกจากการยืนยันเรื่องงบประมาณแล้ว รัฐบาลยังมีแนวทางพัฒนาศักยภาพ อสม. อย่างต่อเนื่อง ทั้งการเพิ่มทักษะด้านสุขภาพ การสนับสนุนการทำงานในชุมชน และการพิจารณาสิทธิประโยชน์หรือสวัสดิการให้เหมาะสมกับบทบาทของผู้ปฏิบัติงาน การดูแล อสม. อย่างเป็นระบบจะช่วยรักษากำลังใจของคนทำงาน และส่งเสริมให้เกิดการดูแลสุขภาพเชิงรุกในระดับครัวเรือน
สำหรับ อสม. สิ่งสำคัญในช่วงนี้คือการติดตามข้อมูลจากหน่วยงานราชการที่เกี่ยวข้อง เก็บหลักฐานการปฏิบัติงานให้ครบถ้วน และทำความเข้าใจขั้นตอนการรับรองผลงานในพื้นที่ของตนเอง ขณะเดียวกัน ประชาชนสามารถมีส่วนช่วยสนับสนุน อสม. ได้ด้วยการให้ข้อมูลสุขภาพที่ถูกต้อง ร่วมกิจกรรมป้องกันโรค และปฏิบัติตามคำแนะนำด้านสุขภาพอย่างสม่ำเสมอ
โดยสรุป รัฐบาลย้ำ ค่าป่วยการ อสม. อยู่ในการดูแลของ สธ. และการถ่ายโอนภารกิจของ รพ.สต. ไม่ได้ทำให้สิทธิหรือการเบิกจ่ายค่าป่วยการต้องหยุดชะงัก ความชัดเจนของขั้นตอนและการสื่อสารจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้องจะช่วยสร้างความมั่นใจให้ อสม. เดินหน้าทำงานเพื่อชุมชนได้อย่างเต็มที่ ความเห็นส่วนตัวคือ การดูแลสวัสดิการและกำลังใจของ อสม. อย่างต่อเนื่อง คือการลงทุนที่คุ้มค่าเพื่อสร้างระบบสุขภาพที่เข้มแข็งจากฐานราก หากมีข้อสงสัย ควรสอบถามหน่วยงานในพื้นที่โดยตรงและร่วมกันส่งต่อข้อมูลที่ถูกต้องให้กับสมาชิกชุมชน
ที่มา – รัฐบาล ขอ อสม. อย่ากังวล ค่าป่วยการอยู่ภายใต้การดูแลของกระทรวงสาธารณสุข
