ในสถานการณ์ที่วิกฤตฝุ่น PM2.5 ยังคงเป็นปัญหาเรื้อรังของคนไทย โดยเฉพาะในภาคเหนือที่เคยเผชิญค่าฝุ่นพุ่งสูงถึง 900 ไมโครกรัมต่อลูกบาศก์เมตร ล่าสุดการพิจารณา **สส.ค่ายส้มชำแหละร่าง พ.ร.บ.อากาศสะอาด ซัด 3 ปมใหญ่เอื้อทุนขวางกระจายอำนาจ** ได้กลายเป็นประเด็นร้อนแรงในสภาผู้แทนราษฎร เมื่อ นายภัทรพงษ์ ลีลาภัทร์ สส.เชียงใหม่ จากพรรคประชาชน ออกมาตีแผ่ความผิดปกติของร่างกฎหมายฉบับที่ส่งคืนมาจากวุฒิสภา
สส.ค่ายส้มชำแหละร่าง พ.ร.บ.อากาศสะอาด ซัด 3 ปมใหญ่เอื้อทุนขวางกระจายอำนาจ
การอภิปรายครั้งนี้สะท้อนให้เห็นว่า ร่าง พ.ร.บ.อากาศสะอาด ที่ควรจะเป็นความหวังของประชาชนกลับถูกดัดแปลงเนื้อหาสำคัญจนผิดเพี้ยนไปจากเจตนารมณ์เดิมอย่างน่าใจหาย โดย นายภัทรพงษ์ ได้ชี้ให้เห็นว่าหลังจากร่างกฎหมายนี้ถูกดองไว้ในชั้น สว. นานกว่า 1 ปี กลับมีเนื้อหาที่เอื้อประโยชน์ให้กลุ่มทุนมากกว่าการปกป้องสุขภาพของประชาชน
เปิด 3 ปมปัญหาที่ สส.ค่ายส้มชำแหละร่าง พ.ร.บ.อากาศสะอาด ซัด 3 ปมใหญ่เอื้อทุนขวางกระจายอำนาจ
จากการตรวจสอบร่างกฎหมายที่แก้ไขโดย สว. นายภัทรพงษ์ได้สรุปประเด็นหลักที่รับไม่ได้ไว้ 3 ด้าน ดังนี้:
- การเอื้อกลุ่มทุน: มีการเพิ่มสัดส่วนตัวแทนเอกชนในคณะกรรมการทุกระดับ รวมถึงลดโทษปรับอุตสาหกรรมจากสูงสุด 50 ล้านบาท เหลือเพียง 5 ล้านบาท ซึ่งเบากว่าโทษจำคุกชาวบ้านที่เผลอเผาป่า และยังมีการตัดระบบ PRTR ซึ่งเป็นกลไกสำคัญในการตรวจสอบการปล่อยมลพิษออกไป
- การตัดสิทธิประชาชน: กฎหมายฉบับแก้ไขนี้ถอดถอนกลไกการรับฟังความคิดเห็นของประชาชนในโครงการที่ก่อมลพิษ รวมถึงตัดระบบการคุ้มครองชั่วคราวและการดำเนินคดีแบบกลุ่มออกไปโดยสิ้นเชิง
- การขวางกระจายอำนาจ: เปลี่ยนโครงสร้างประธานคณะกรรมการระดับจังหวัด จากนายก อบจ. ที่มาจากการเลือกตั้ง ให้กลับไปเป็นผู้ว่าราชการจังหวัด ซึ่งเป็นการดึงอำนาจกลับเข้าสู่ศูนย์กลางเหมือนเดิม
ด้วยเหตุผลเหล่านี้ นายภัทรพงษ์จึงย้ำชัดว่า สภาผู้แทนราษฎรไม่สามารถยอมรับกฎหมายที่ถูกตัดทอนโดยกลุ่มบุคคลที่ไม่ได้มาจากการเลือกตั้งได้ และจำเป็นต้องมีการตั้งคณะกรรมาธิการวิสามัญร่วมกัน เพื่อปรับปรุงร่างกฎหมายฉบับนี้ให้กลับมาเป็นเครื่องมือปกป้องอากาศสะอาดเพื่อประชาชนอย่างแท้จริง ไม่ใช่เป็นเพียงเครื่องมือของกลุ่มทุนและระบบอำนาจนิยม
ในมุมมองของเรา นี่คือบททดสอบสำคัญของรัฐสภาไทยว่า จะยึดถือประโยชน์ของประชาชนเป็นที่ตั้ง หรือจะยอมสยบต่ออิทธิพลที่แฝงมากับร่างกฎหมายนี้ ความโปร่งใสและการกระจายอำนาจคือหัวใจสำคัญของการแก้ไขปัญหาฝุ่น PM2.5 ที่ยั่งยืน หากปราศจากสองสิ่งนี้ พ.ร.บ.อากาศสะอาด ก็คงเป็นเพียงแค่กระดาษที่ไร้ความหมายในการปกป้องลมหายใจของคนไทย
ที่มา – สส.ค่ายส้มชำแหละร่าง พ.ร.บ.อากาศสะอาด ซัด 3 ปมใหญ่เอื้อทุนขวางกระจายอำนาจ
