เชื่อว่าหลายคนคงได้ยินข่าวคราวเกี่ยวกับกลุ่มธุรกิจสีเทาหรือที่เรียกติดปากกันว่า “จีนเทา” กันบ่อยครั้งในช่วงที่ผ่านมา ซึ่งประเด็นนี้ไม่ได้เป็นเพียงเรื่องของอาชญากรรมข้ามชาติเท่านั้น แต่ยังสะท้อนถึงโครงสร้างการบริหารจัดการของภาครัฐไทยได้อย่างชัดเจน ล่าสุด นายสหัสวัต คุ้มคง สส.ชลบุรี พรรคประชาชน ได้ออกมาตั้งข้อสังเกตอย่างน่าสนใจว่า จีนเทาไม่ได้เกิดจากต่างชาติเข้ามา แต่เกิดจากรัฐไทยอ่อนแอ ซึ่งเป็นการชี้จุดบอดที่สำคัญของการแก้ปัญหาในปัจจุบัน
จีนเทาไม่ได้เกิดจากต่างชาติ แต่เกิดจากรัฐไทยอ่อนแอ
การที่รัฐบาลมีนโยบายปรับลดวันพำนักจาก 60 วัน เหลือ 30 วัน เพื่อหวังจะสกัดกั้นกลุ่มทุนจีนสีเทานั้น ดูเหมือนจะเป็นเพียงการแก้ปัญหาที่ปลายเหตุ เพราะในความเป็นจริงแล้ว ปัญหาไม่ได้เริ่มต้นที่ด่านตรวจคนเข้าเมือง แต่จุดกำเนิดของ จีนเทาไม่ได้เกิดจากต่างชาติเข้ามา แต่เกิดจากรัฐไทยอ่อนแอ ทั้งในแง่ของกลไกการกำกับดูแลทะเบียนบริษัท โครงสร้างผู้ถือหุ้น และการตรวจสอบเส้นทางการเงินที่ไม่เข้มงวดพอ
เปิดทางออก: ทำไมรัฐไทยต้องจริงจังมากกว่าแค่เรื่องวีซ่า
สส.สหัสวัต ได้เสนอแนวทาง 8 ข้อเพื่อให้รัฐบาลนำไปปฏิบัติจริง เพื่อพิสูจน์ว่า จีนเทาไม่ได้เกิดจากต่างชาติเข้ามา แต่เกิดจากรัฐไทยอ่อนแอ โดยมีหัวข้อสำคัญดังนี้:
- เปิดเผยรายงานติดตามโครงการ BOI หลังได้รับการส่งเสริมอย่างโปร่งใส
- ตรวจสอบการถือครองที่ดินของกิจการต่างชาติที่อาจใช้นอมินี
- ปราบปรามนอมินีในพื้นที่ EEC อย่างเป็นระบบ
- สร้างฐานข้อมูลเชื่อมโยงระหว่างหน่วยงานรัฐเพื่อตรวจสอบเส้นทางการเงิน
- แยกนโยบายตรวจคนเข้าเมืองออกจากการปราบปรามอาชญากรรมทางเศรษฐกิจ
ปัญหาที่แท้จริงคือช่องว่างระหว่าง “การส่งเสริมการลงทุน” กับ “การกำกับดูแลหลังได้รับสิทธิ” หากรัฐไม่สามารถเชื่อมโยงข้อมูลระหว่างกรมพัฒนาธุรกิจการค้า กรมสรรพากร ปปง. และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องได้อย่างมีประสิทธิภาพ กลุ่มทุนผิดกฎหมายเหล่านี้ก็จะยังคงหยั่งรากลึกอยู่ในประเทศไทยต่อไปอย่างไม่ต้องสงสัย
ในมุมมองของผม การจะแก้ปัญหาเรื่องจีนเทาได้ ประเทศไทยจำเป็นต้องสร้างระบบกฎหมายที่บังคับใช้ได้อย่างเสมอภาค ความเกรงกลัวต่อเจ้าหน้าที่รัฐที่ทุจริตหรือช่องโหว่ทางกฎหมายต่างหากที่ทำให้ปัญหาลุกลามใหญ่โต การมุ่งเน้นไปที่การลดวันพำนักของนักท่องเที่ยวอาจทำให้คนทั่วไปเข้าใจผิด แต่ไม่ได้ทำให้กลุ่มผู้มีอิทธิพลหรือทุนสีเทารู้สึกสะท้านสะเทือนเลยแม้แต่น้อย
สุดท้ายแล้ว รัฐบาลควรเลิกโทษปัจจัยภายนอกและหันกลับมาทบทวนการทำงานของหน่วยงานภายใน ให้ความสำคัญกับการบังคับใช้กฎหมายที่เท่าเทียมและตรวจสอบได้ หากเรายังปล่อยให้ระบบตรวจสอบอ่อนแอแบบนี้ ไม่ว่าจะมีนโยบายวีซ่ารูปแบบไหน ก็ยากที่จะกำจัดปัญหาจีนเทาให้หมดไปจากประเทศไทยได้
ที่มา – “สหัสวัต” ชี้จีนเทาไม่ได้เกิดจาก “ต่างชาติเข้ามา” แต่เกิดจาก “รัฐไทยอ่อนแอ”
