หลังการเลือกตั้ง สส. เมื่อวันที่ 8 ก.พ. 2569 มีประเด็นร้อนที่หลายคนตั้งคำถามกันมาก นั่นคือเรื่อง กกต. อ้างเหตุบัตรเขย่งเลือกตั้งทั้ง 2 แบบไม่เท่ากัน ทำไมคะแนนแบบแบ่งเขตกับแบบบัญชีรายชื่อถึงไม่ตรงกัน ทั้งที่ผู้เลือกตั้งแต่ละคนได้บัตร 2 ใบเท่ากัน บทความนี้จะไขข้อข้องใจให้ฟังแบบละเอียด เพื่อเพิ่มความเข้าใจและความเชื่อมั่นในระบบเลือกตั้ง
กกต. อ้างเหตุบัตรเขย่งเลือกตั้งทั้ง 2 แบบไม่เท่ากัน เพราะแยกรายงานผล
กกต. ได้ออกชี้แจงอย่างเป็นทางการเมื่อ 19 ก.พ. 2569 ถึงสาเหตุที่ทำให้คะแนนในระบบ ECT Report 69 แสดงผลไม่ตรงกัน โดยยืนยันว่าข้อมูลทั้งหมดมาจากการนับคะแนนจริงที่หน่วยเลือกตั้ง แต่ปัญหาเกิดจาก การแยกรายงานผลคะแนน 2 ประเภทออกจากกัน หน่วยไหนที่รายงานผลเกิน 95% ของหน่วยในเขตนั้น จะไม่แสดงใน Dashboard ทำให้ดูเหมือนบัตรเขย่งเยอะ
ขั้นตอนการรายงานผลการนับคะแนน
มาดูขั้นตอนกันแบบชัดๆ เพื่อให้เห็นภาพ:
- ขั้นตอนที่ 1: คณะกรรมการประจำหน่วยเลือกตั้ง (กปน.) นับคะแนนเสร็จ จัดทำรายงาน ส.ส. 5/18 (แบ่งเขต) และ ส.ส. 5/18 (บช) (บัญชีรายชื่อ) ปิดประกาศที่หน่วยให้ประชาชนตรวจสอบ ถ่ายรูปส่งให้ศูนย์รวมคะแนนอำเภอ (อนุกกต.เขต) ผ่านแอป
- ขั้นตอนที่ 2: อนุกกต.เขต หรือ กกต.เขต ตรวจสอบข้อมูล แล้วนำไปประกาศไม่เป็นทางการ รวบรวมใน Dashboard ECT Report 69 (https://ectreport69.ect.go.th) และจัดทำประกาศ ส.ส. 6/1
- ขั้นตอนที่ 3: ส่งข้อมูลให้ กกต.จังหวัด เผยแพร่บนเว็บจังหวัดและ ect.go.th ให้ตรวจสอบ 24 ชม.
ทุกขั้นตอนโปร่งใส ประชาชนตรวจได้ด้วยตัวเอง
ทำไมระบบ ECT Report 69 ถึงทำให้ดูไม่เท่ากัน
กกต. อ้างเหตุบัตรเขย่งเลือกตั้งทั้ง 2 แบบไม่เท่ากัน เพราะระบบออกแบบให้แยกการรายงานแบบแบ่งเขตและบัญชีรายชื่อ โดยศูนย์อำเภอตรวจทีละประเภท ถ้าแบบแบ่งเขตเสร็จก่อน ก็แสดงก่อน ส่วนบัญชีรายชื่อรอตรวจเสร็จค่อยแสดง และแสดงไม่เกิน 95% ของหน่วยในเขต เพื่อความแม่นยำ ทำให้ช่วงแรกดูคะแนนไม่ตรงกัน แต่ข้อมูลจริงตรงกันหมด
นอกจากนี้ ยังมีรายงานบัตรล่วงหน้า (ส.ส. 5/16, 5/17) ที่นับแยกต่างหาก ส่งผลให้ข้อมูลรวมสมบูรณ์เมื่อประกาศอย่างเป็นทางการ
ระบบนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อรายงานรวดเร็วในคืนเลือกตั้ง ให้ประชาชน สื่อ พรรคติดตามแบบเรียลไทม์ แต่เป็นข้อมูลไม่เป็นทางการ ไม่ควรใช้อ้างอิง กกต.ยืนยันทุกอย่างสุจริตตามกฎหมาย
ประเด็นนี้สะท้อนถึงความซับซ้อนของระบบเลือกตั้งสมัยใหม่ ที่ต้อง balance ระหว่างความเร็วและความแม่นยำ หากประชาชนเข้าใจ จะช่วยลดข้อครหาได้มาก
สุดท้าย อยากชวนทุกท่านตรวจสอบข้อมูลด้วยตัวเองที่เว็บ ect.go.th เพื่อยืนยันความโปร่งใส และติดตามข่าวเลือกตั้งต่อไป จะได้มีส่วนร่วมในประชาธิปไตยอย่างแท้จริง
ที่มา – กกต. อ้างเหตุบัตรเขย่งเลือกตั้งทั้ง 2 แบบไม่เท่ากัน เพราะแยกรายงานผล
