กลายเป็นประเด็นร้อนแรงทางการเมือง เมื่อคณะรัฐมนตรี (ครม.) มีความพยายามที่จะยกเลิกบันทึกความเข้าใจ (MOU) ปี 2543 และ 2544 แต่ทว่าล่าสุด มีรายงานว่าความพยายามดังกล่าวอาจจะไม่สำเร็จ เนื่องจากข้อจำกัดทางกฎหมายที่เกี่ยวข้อง
“กฤษฎีกา” ดับฝัน ครม.เสนอยกเลิก “MOU 2543-2544” เหตุมีผลผูกพันรัฐบาลหน้า-ยังไม่มีคำยืนยันจากรัฐสภา ส่วนประชามติแก้ รัฐธรรมนูญรอ กกต.เคาะแนวทาง
เมื่อวันที่ 16 ธันวาคม 2568 ที่ทำเนียบรัฐบาล นายสิริพงศ์ อังคสกุลเกียรติ โฆษกประจำสำนักนายกรัฐมนตรี แถลงผลการประชุมคณะรัฐมนตรี (ครม.) ว่า รัฐบาลได้เห็นชอบกับการยื่นคำถามประชามติ เมื่อรัฐสภามีความเห็นถึงรัฐบาล ให้รัฐบาลตั้งคำถามประชามติตอบประชาชนว่า มีความต้องการให้มีการจัดทำรัฐธรรมนูญใหม่หรือไม่ ซึ่งคำพูดนี้เป็นไปตามที่ศาลรัฐธรรมนูญได้วินิจฉัยออกมา เพื่อป้องกันความผิดพลาด ซึ่งรัฐบาลได้พิจารณาออกมาเป็น 2 แนวทาง คือ แนวทางแรก เสนอโดยความเห็นของ ครม. ว่า เรื่องนี้เป็นเรื่องที่ได้แถลงนโยบายเอาไว้ มีเจตนารมณ์ชัดเจนของสภาผู้แทนราษฎร รัฐสภา และจะมีประเด็นที่เป็นข้อกฎหมายตามมาคือ กำหนดระยะเวลา รัฐบาลจึงเห็นว่า ช่องทางที่รัฐบาลเสนอจะเป็น 1 ช่องทางที่จะสามารถปลดล็อคเรื่องระยะเวลาได้
อีกหนึ่งช่องทางคือ เสนอโดยใช้ตามมาตรา 9(4) รัฐบาลเสนอด้วยความเห็นชอบของรัฐสภา ที่นำเสนอต่อ คณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) ซึ่งทั้ง 2 แนวทางนี้ สุดท้าย กกต. จะเป็นผู้พิจารณา โดยที่มีความเห็นไปจากรัฐบาลว่า อยากให้การลงผลประชามติเป็นในวันเดียวกันกับวันเลือกตั้งทั่วไป เพื่อเป็นการประหยัดงบประมาณ ทั้งนี้ ต้องรอความเห็นของ กกต.อีกครั้งหนึ่ง คาดว่า ถ้า กกต.ไม่ขัดข้อง ไม่ว่าจะเป็นเรื่องใดก็ตาม น่าจะมีไทม์ไลน์ที่ประกาศเป็นราชกิจจานุเบกษาได้ภายในสิ้นปีนี้
ขณะเดียวกัน นายบวรศักดิ์ อุวรรณโณ รองนายกรัฐมนตรี ได้นำเสนอแนวทางยกเลิก MOU 2543-2544 ในการทำประชามติ ซึ่งการศึกษาของคณะทำงานและคณะกรรมธิการเห็นว่า MOU 2543 ยังคงมีผลในการบังคับใช้อยู่ อาจจะใช้เป็นวิธีการปรับปรุง แต่ MOU 2544 ในทางปฏิบัติไม่มีผลบังคับใช้ จึงขอทำประชามติยกเลิก MOU 2544 แต่เนื่องจากกฤษฎีกามีความเห็นว่า มีผลผูกพันไปจนถึงรัฐบาลหน้า และไม่ได้มีประเด็นที่มีเจตจำนงหรือมีคำยืนยันจากรัฐสภา การทำประชามติยกเลิก MOU 2543-2544 นี้จึงไม่สามารถดำเนินการได้
ครม. ยกเลิก MOU 2543-2544 ไม่ได้ เหตุผลผูกพันรัฐบาลหน้า
ประเด็นสำคัญที่ทำให้ ครม. ไม่สามารถดำเนินการยกเลิก MOU ดังกล่าวได้ คือ ความเห็นของคณะกรรมการกฤษฎีกาที่ระบุว่า MOU เหล่านี้ยังมีผลผูกพันต่อเนื่องไปยังรัฐบาลชุดหน้า นอกจากนี้ ยังไม่มีความชัดเจนหรือการยืนยันจากรัฐสภาเกี่ยวกับเจตจำนงในการยกเลิก MOU ทำให้การดำเนินการเป็นไปได้ยาก
ทำไมการยกเลิก MOU 2543-2544 ถึงมีความสำคัญ?
การยกเลิก MOU 2543-2544 อาจส่งผลกระทบต่อหลายภาคส่วนที่เกี่ยวข้อง โดยเฉพาะอย่างยิ่งในเรื่องของการดำเนินนโยบายและการทำข้อตกลงระหว่างประเทศ การที่ ครม. พยายามผลักดันเรื่องนี้ แสดงให้เห็นถึงความพยายามที่จะปรับปรุงและแก้ไขข้อตกลงที่อาจจะไม่สอดคล้องกับสถานการณ์ปัจจุบัน อย่างไรก็ตาม ด้วยข้อจำกัดทางกฎหมายและความเห็นของคณะกรรมการกฤษฎีกา ทำให้การดำเนินการดังกล่าวต้องชะลอออกไปก่อน
สถานการณ์ที่เกิดขึ้นนี้ แสดงให้เห็นถึงความซับซ้อนของการเมืองไทย และความสำคัญของการพิจารณาข้อกฎหมายอย่างรอบคอบก่อนการตัดสินใจในประเด็นสำคัญต่างๆ การพยายามยกเลิก MOU 2543-2544 ของ ครม. เป็นเรื่องที่ต้องติดตามอย่างใกล้ชิด เนื่องจากอาจส่งผลกระทบต่ออนาคตของประเทศในหลายๆ ด้าน
นอกจากนี้ การที่รัฐบาลให้ความสำคัญกับการทำประชามติเพื่อสอบถามความคิดเห็นของประชาชนเกี่ยวกับรัฐธรรมนูญใหม่ แสดงให้เห็นถึงความมุ่งมั่นที่จะสร้างการมีส่วนร่วมของประชาชนในกระบวนการทางการเมือง อย่างไรก็ตาม การดำเนินการดังกล่าวจะต้องเป็นไปอย่างโปร่งใสและเป็นธรรม เพื่อให้ผลการประชามติสะท้อนถึงเจตจำนงที่แท้จริงของประชาชน
โดยสรุปแล้ว ประเด็นเรื่อง ครม. พยายามยกเลิก MOU 2543-2544 เป็นเรื่องที่น่าสนใจและควรติดตามอย่างใกล้ชิด เนื่องจากเกี่ยวข้องกับอนาคตของประเทศและความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ การตัดสินใจในเรื่องนี้จะต้องเป็นไปอย่างรอบคอบและคำนึงถึงผลประโยชน์สูงสุดของประเทศชาติเป็นสำคัญ
การที่เรื่องนี้ยังไม่สามารถดำเนินการได้ สะท้อนให้เห็นถึงความสำคัญของการพิจารณากฎหมายและข้อผูกพันต่างๆ อย่างถี่ถ้วนก่อนที่จะดำเนินการใดๆ เพื่อป้องกันผลกระทบที่อาจเกิดขึ้นในอนาคต
ที่มา – ดับฝัน ครม.เสนอยกเลิก MOU 2543-2544 เหตุมีผลผูกพันรัฐบาลหน้า
