เป็นข่าวดีสำหรับพี่น้องประชาชนทุกคนครับ เมื่อวันที่ 25 พฤษภาคม 2569 ที่ผ่านมา ทางสำนักงานศาลยุติธรรมได้ออกมาเคลื่อนไหวครั้งสำคัญเกี่ยวกับประเด็นเรื่อง การฟ้องคดีปิดปาก หรือที่เรารู้จักกันในชื่อ Anti-SLAPP โดยท่านประธานศาลฎีกาได้ออกคำแนะนำเพื่อให้ศาลใช้เป็นมาตรฐานเดียวกันในการตรวจสอบคดีความที่อาจเข้าข่ายเป็นการกลั่นแกล้งกัน เพื่อไม่ให้กระบวนการยุติธรรมถูกนำไปใช้เป็นเครื่องมือรังแกผู้คนครับ
ประธานศาลฎีกา ให้คำแนะนำสกัดกั้นการฟ้องคดีปิดปาก
การเคลื่อนไหวของศาลในครั้งนี้ถือเป็นก้าวที่น่าชื่นชม เพราะที่ผ่านมาเรามักเห็นกรณีที่ผู้มีอิทธิพลหรือคู่กรณีนำคดีอาญามาฟ้องร้องเพื่อกดดันหรือสกัดกั้นไม่ให้ประชาชนออกมาแสดงความคิดเห็นที่เป็นประโยชน์ต่อสาธารณะ การที่ ประธานศาลฎีกา ให้คำแนะนำสกัดกั้นการฟ้องคดีปิดปาก ออกมาอย่างเป็นทางการ จึงเป็นการปูทางให้ศาลสามารถกลั่นกรองคดีได้ตั้งแต่ต้นทางครับ
ยกฟ้องได้ตั้งแต่ในชั้นตรวจฟ้องเพื่อคุ้มครองเสรีภาพ
สิ่งที่เป็นหัวใจสำคัญของคำแนะนำนี้คือ ประธานศาลฎีกา ให้คำแนะนำสกัดกั้นการฟ้องคดีปิดปาก โดยระบุว่าพนักงานศาลสามารถตรวจสอบพฤติการณ์ได้ หากพบว่ามีการฟ้องคดีโดยไม่สุจริต เช่น การฟ้องเพื่อก่อกวน การฟ้องซ้ำซ้อนในเรื่องเดียวกัน หรือการฟ้องเพื่อหวังผลในการปิดกั้นการแสดงออกเรื่องสิทธิมนุษยชนและสิ่งแวดล้อม ศาลมีอำนาจสั่งยกฟ้องได้ตั้งแต่ในชั้นตรวจฟ้อง ซึ่งถือเป็นการลดภาระให้จำเลยที่ถูกกลั่นแกล้งได้เป็นอย่างดี
แนวทางปฏิบัตินี้ ครอบคลุมพฤติกรรมที่ไม่พึงประสงค์หลายรูปแบบที่มักพบเห็นในคดีปิดปาก:
- การฟ้องคดีในศาลที่ไกลจากที่พักของจำเลยโดยไม่มีความจำเป็น
- การฟ้องคดีหลายคดีในเหตุการณ์เดียวกันเพื่อสร้างความเดือดร้อน
- การใช้กระบวนการศาลกดดันให้ละเว้นการทำประโยชน์ต่อสาธารณะ
- การบิดเบือนข้อเท็จจริงเพื่อปกปิดความผิดของตัวเอง
การดำเนินการเช่นนี้ไม่เพียงแต่ปกป้องสิทธิส่วนบุคคล แต่ยังรักษาความศักดิ์สิทธิ์ของกระบวนการยุติธรรมให้คงอยู่ ไม่ให้ใครนำมาบิดเบือนใช้เป็นเครื่องมือทำลายผู้อื่นได้ง่ายๆ ในมุมมองของผม นี่คือการส่งเสริมสิทธิเสรีภาพในระบอบประชาธิปไตยอย่างเป็นรูปธรรมที่สุด เพราะการมีส่วนร่วมของประชาชนในการปกป้องทรัพยากรหรือตรวจสอบทุจริตเป็นเรื่องที่ควรได้รับการคุ้มครอง ไม่ใช่ถูกแก้เผ็ดด้วยคดีความครับ
หวังว่าคำแนะนำนี้จะนำไปสู่การบังคับใช้ที่เข้มงวดและโปร่งใส เพื่อให้สังคมไทยเป็นพื้นที่ที่ทุกคนสามารถแสดงความคิดเห็นโดยสุจริตได้อย่างสบายใจโดยไม่ต้องเกรงกลัวต่อภาระทางกฎหมายที่เกิดจากการกลั่นแกล้งครับ
ที่มา – ประธานศาลฎีกา ให้คำแนะนำสกัดกั้นการฟ้องคดีปิดปาก ยกฟ้องได้ตั้งแต่ในชั้นตรวจฟ้อง
