เตรียมตัวพบกับ “วันศารทวิษุวัต” ในวันที่ 23 กันยายน 2568 ที่จะมาถึงนี้! ปรากฏการณ์ที่ช่วงเวลากลางวันและกลางคืนยาวนานเท่ากันพอดี NARIT เผยว่าดวงอาทิตย์จะขึ้นจากขอบฟ้าเวลาประมาณ 06:07 น. และตกลับขอบฟ้าเวลาประมาณ 18:13 น. (เวลา ณ กรุงเทพมหานคร) เตรียมตัวสัมผัสประสบการณ์วันที่กลางวันและกลางคืนสมดุลกัน
เพจเฟซบุ๊ก NARIT สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ ได้ให้ข้อมูลเกี่ยวกับ “วันศารทวิษุวัต” นี้ว่า เป็นวันที่สำคัญทางดาราศาสตร์ที่น่าสนใจ
23 กันยายน 2568: วันศารทวิษุวัต กลางวันเท่ากลางคืน
“ศารทวิษุวัต” (Autumnal Equinox) คือวันที่ดวงอาทิตย์เคลื่อนที่มาอยู่ในตำแหน่งตั้งฉากกับเส้นศูนย์สูตรของโลกพอดี ทำให้ดวงอาทิตย์ขึ้นจากขอบฟ้าทางทิศตะวันออกและตกลับขอบฟ้าทางทิศตะวันตกอย่างแม่นยำ ผลที่ตามมาคือ ช่วงเวลากลางวันและกลางคืนจะยาวนานเท่ากัน ซึ่งถือเป็นสัญญาณของการเริ่มต้นฤดูใบไม้ร่วงในซีกโลกเหนือ (เช่น เอเชีย ยุโรป อเมริกาเหนือ และแอฟริกาตอนเหนือ) และฤดูใบไม้ผลิในซีกโลกใต้ (เช่น อเมริกาใต้ แอฟริกาตอนใต้ ออสเตรเลีย นิวซีแลนด์)
ในประเทศไทย ดวงอาทิตย์จะขึ้นเวลาประมาณ 06:07 น. และตกเวลาประมาณ 18:13 น. อย่างไรก็ตาม ช่วงเวลาที่ดวงอาทิตย์ขึ้นและตกอาจดูไม่เท่ากันเป๊ะ เนื่องจากการนิยาม “ดวงอาทิตย์ขึ้น–ตก” นั้นยึดตามตำแหน่งขอบบนของดวงอาทิตย์ที่สัมผัสเส้นขอบฟ้า ไม่ใช่จุดกึ่งกลาง นอกจากนี้ การหักเหของแสงในชั้นบรรยากาศก็มีผล ทำให้ช่วงเวลากลางวันดูยาวนานขึ้นประมาณ 8-10 นาที
ตามหลักดาราศาสตร์ “วันวิษุวัต” หมายถึงวันที่ดวงอาทิตย์โคจรอยู่บนเส้นศูนย์สูตรฟ้า (Celestial Equator) หากนับตามเวลาที่จุดกึ่งกลางของดวงอาทิตย์เคลื่อนผ่านเส้นขอบฟ้า วันนั้นจะมีช่วงเวลากลางวันและกลางคืนยาวนาน 12 ชั่วโมงเท่ากัน
คำว่า Equinox มาจากภาษาละติน “aequus” (เท่ากัน) และ “nox” (กลางคืน) รวมกันหมายถึง “กลางวันยาวนานเท่ากับกลางคืน” ซึ่งตรงกับคำว่า “วิษุวัต” ในภาษาสันสกฤต ซึ่งแปลว่า จุดราตรีเสมอภาค เหตุการณ์นี้เกิดขึ้นปีละ 2 ครั้ง คือช่วงเริ่มต้นฤดูใบไม้ผลิ (Vernal Equinox หรือ วสันตวิษุวัต) และช่วงเริ่มต้นฤดูใบไม้ร่วง (Autumnal Equinox หรือ ศารทวิษุวัต)
ปรากฏการณ์ทางดาราศาสตร์ถัดไป: วันเหมายัน
ปรากฏการณ์ทางดาราศาสตร์ที่น่าสนใจถัดไปคือ “วันเหมายัน” (Winter Solstice) ในวันที่ 21 ธันวาคม 2568 วันนั้นดวงอาทิตย์จะขึ้นทางทิศตะวันออกเฉียงไปทางใต้มากที่สุด และตกทางทิศตะวันตกเฉียงไปทางใต้มากที่สุด ทำให้ช่วงเวลากลางวันสั้นที่สุด และกลางคืนยาวที่สุดในรอบปี หรือที่คนไทยเรียกว่า “ตะวันอ้อมข้าว” ในซีกโลกเหนือถือเป็นวันเริ่มต้นฤดูหนาว ส่วนในซีกโลกใต้จะเป็นวันที่กลางวันยาวนานที่สุด นับเป็นวันเริ่มต้นฤดูร้อน
อย่าลืมติดตามปรากฏการณ์ “วันศารทวิษุวัต” ในวันที่ 23 กันยายน 2568 นี้นะครับ! เป็นโอกาสดีที่จะสังเกตความเปลี่ยนแปลงของช่วงเวลากลางวันและกลางคืน และเรียนรู้เกี่ยวกับดาราศาสตร์
ที่มา – 23 กันยายนยน 2568 “วันศารทวิษุวัต” ช่วงเวลากลางวันยาวนานเท่ากับกลางคืน
