ไซต์ก่อสร้างระยอง 1,000 ล้าน แรงงานจีน-เมียนมา

ไซต์ก่อสร้างระยอง 1,000 ล้าน แรงงานจีน-เมียนมา กลายเป็นประเด็นที่ได้รับความสนใจ หลังหน่วยงานภาครัฐลงพื้นที่ตรวจสอบการจ้างแรงงานต่างด้าวในโครงการก่อสร้างโรงงานของบริษัทต่างชาติแห่งหนึ่ง จังหวัดระยอง โครงการนี้มีมูลค่าการก่อสร้างมากกว่า 1,000 ล้านบาท ตั้งอยู่บนพื้นที่กว่า 200 ไร่ และอยู่ระหว่างการตรวจสอบข้อมูลด้านการลงทุน การจ้างงาน และการปฏิบัติตามกฎหมายที่เกี่ยวข้อง

การลงพื้นที่ครั้งนี้เกิดขึ้นจากความร่วมมือระหว่างกระทรวงแรงงาน กรมการจัดหางาน กรมสอบสวนคดีพิเศษ หรือ DSI และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง โดยมีเป้าหมายเพื่อดูว่าแรงงานทุกคนมีเอกสารอนุญาตทำงานถูกต้องหรือไม่ รวมถึงตรวจสอบว่าบริษัทเจ้าของโครงการ ผู้รับเหมาหลัก และผู้รับเหมาช่วงดำเนินงานตามกฎหมายไทยครบถ้วนหรือไม่

ไซต์ก่อสร้างระยอง 1,000 ล้าน แรงงานจีน-เมียนมา พบแรงงานไทยจำนวนน้อย

จากข้อมูลเบื้องต้น เจ้าหน้าที่พบว่าการทำงานภายในโครงการแบ่งออกเป็น 2 ส่วน ได้แก่ พื้นที่สำนักงานและพื้นที่ก่อสร้าง ในส่วนสำนักงานมีพนักงานมากกว่า 60 คน โดยเป็นชาวจีนมากกว่า 50 คน ขณะที่มีพนักงานไทยประมาณ 8 คน ส่วนพื้นที่ก่อสร้างมีแรงงานมากกว่า 200 คน ส่วนใหญ่เป็นแรงงานสัญชาติจีนและเมียนมา แต่พบแรงงานไทยเพียง 6 คน ซึ่งทำหน้าที่ประสานงานในพื้นที่

สัดส่วนดังกล่าวทำให้เกิดคำถามเกี่ยวกับโครงสร้างการจ้างงาน โดยเฉพาะตำแหน่งงานที่แรงงานต่างด้าวเข้าปฏิบัติหน้าที่จริง รวมถึงบทบาทของผู้ควบคุมงานหรือโฟร์แมนที่มีข้อมูลว่าเป็นชาวจีน หน่วยงานรัฐจึงจำเป็นต้องตรวจสอบทั้งเอกสาร ใบอนุญาตทำงาน และลักษณะงานของแต่ละบุคคลอย่างละเอียด เพื่อให้การสรุปข้อเท็จจริงเป็นธรรมกับทุกฝ่าย

ตรวจไซต์ก่อสร้างระยอง 1,000 ล้าน หลังพบแรงงานไม่มีเอกสาร

ระหว่างการตรวจสอบ เจ้าหน้าที่พบแรงงานบางส่วนพยายามหลบออกจากพื้นที่ทางด้านหลังโครงการ โดยสามารถควบคุมตัวเพื่อตรวจสอบได้ 84 คน เบื้องต้นพบแรงงานสัญชาติจีน 6 ราย และแรงงานสัญชาติเมียนมา 8 ราย ไม่มีใบอนุญาตทำงานหรือเอกสารที่เกี่ยวข้องอย่างถูกต้อง เจ้าหน้าที่จึงควบคุมตัวและดำเนินการตามขั้นตอนของกฎหมาย

ข้อมูลจากการตรวจพื้นที่ยังระบุว่า แรงงานบางส่วนที่ออกจากโครงการอาจเป็นผู้ทำหน้าที่ควบคุมงานก่อสร้าง เจ้าหน้าที่จึงกำชับให้บริษัทนำบุคคลดังกล่าวมาแสดงตัว พร้อมนำเอกสารส่วนตัวและเอกสารการทำงานมาให้ตรวจสอบ หากเอกสารถูกต้องก็สามารถดำเนินงานต่อได้ แต่หากพบการฝ่าฝืน บริษัทและผู้เกี่ยวข้องจะต้องรับผิดตามกฎหมาย

• ตรวจสอบใบอนุญาตทำงานของแรงงานต่างด้าวทุกคน
• ตรวจสอบประเภทงานว่าตรงกับสิทธิที่ได้รับอนุญาตหรือไม่
• ตรวจสอบสัดส่วนการจ้างแรงงานไทยและแรงงานต่างด้าว
• ตรวจสอบบริษัทรับเหมาหลักและบริษัทรับเหมาช่วง
• ตรวจสอบผู้ควบคุมงานและผู้มีอำนาจบริหารโครงการ

ประเด็นธุรกิจศูนย์เหรียญกับการลงทุนในไทย

นอกจากเรื่องแรงงานผิดกฎหมายแล้ว หน่วยงานที่เกี่ยวข้องยังขยายผลตรวจสอบความเชื่อมโยงของบริษัทเจ้าของโครงการ บริษัทรับเหมาก่อสร้าง และบริษัทรับเหมาช่วง โดยเฉพาะสถานะทางทะเบียน รูปแบบการถือหุ้น การบริหารจัดการ และการหมุนเวียนของผลประโยชน์ทางเศรษฐกิจ

ประเด็นที่ถูกจับตาคือการดำเนินธุรกิจในลักษณะที่เรียกกันว่า “ธุรกิจศูนย์เหรียญ” หมายถึงการใช้ประเทศไทยเป็นฐานการลงทุนหรือดำเนินกิจการ แต่ผลประโยชน์หลักอาจหมุนเวียนกลับไปยังกลุ่มทุนต่างชาติ ขณะที่คนไทยได้รับประโยชน์ด้านการจ้างงานและเศรษฐกิจในพื้นที่ไม่มากเท่าที่ควร อย่างไรก็ตาม ประเด็นนี้ยังอยู่ระหว่างการตรวจสอบ เจ้าหน้าที่ต้องรวบรวมพยานหลักฐานก่อนสรุปว่ามีการกระทำผิดหรือไม่

ภาครัฐยืนยันว่าไม่ได้ต้องการปิดกั้นการลงทุนจากต่างประเทศ ประเทศไทยยังเปิดกว้างสำหรับนักลงทุนที่เข้ามาสร้างโรงงาน สร้างงาน และพัฒนาเศรษฐกิจ แต่ทุกบริษัทต้องปฏิบัติตามกฎหมายแรงงาน กฎหมายคนเข้าเมือง และกฎหมายธุรกิจอย่างเคร่งครัด ที่สำคัญคือการลงทุนควรสร้างโอกาสให้แรงงานไทยด้วย ไม่ใช่ใช้แรงงานต่างชาติเป็นสัดส่วนหลักในทุกตำแหน่งโดยไม่มีเหตุผลชัดเจน

สิ่งที่บริษัทควรเตรียมเมื่อถูกตรวจสอบ

สำหรับผู้ประกอบการที่มีการจ้างแรงงานต่างด้าว ควรเตรียมเอกสารให้พร้อมและตรวจสอบข้อมูลอย่างสม่ำเสมอ ตั้งแต่หนังสือเดินทาง ใบอนุญาตทำงาน สัญญาจ้าง เอกสารบริษัท ไปจนถึงรายชื่อผู้รับเหมาช่วง การจัดเก็บข้อมูลที่เป็นระบบจะช่วยลดความเสี่ยงและทำให้เจ้าหน้าที่ตรวจสอบได้รวดเร็วขึ้น

บริษัทควรตรวจสอบด้วยว่าแรงงานแต่ละคนทำงานตรงกับประเภทงานและสถานที่ที่ได้รับอนุญาตหรือไม่ หากมีการเปลี่ยนตำแหน่ง ย้ายสถานที่ทำงาน หรือเปลี่ยนนายจ้าง ต้องดำเนินการให้ถูกต้องก่อนเริ่มงาน นอกจากนี้ ผู้รับเหมาหลักควรมีระบบกำกับดูแลผู้รับเหมาช่วงอย่างจริงจัง เพราะการจ้างงานที่ไม่เป็นไปตามกฎหมายอาจส่งผลกระทบต่อทุกบริษัทในห่วงโซ่ธุรกิจ

กรณี ไซต์ก่อสร้างระยอง 1,000 ล้าน แรงงานจีน-เมียนมา จึงเป็นตัวอย่างสำคัญที่สะท้อนว่าโครงการลงทุนขนาดใหญ่ต้องให้ความสำคัญทั้งกับความก้าวหน้าของงานและความถูกต้องด้านแรงงาน การตรวจสอบที่โปร่งใสจะช่วยคุ้มครองสิทธิแรงงานไทย ป้องกันการเอาเปรียบแรงงานต่างด้าว และสร้างมาตรฐานที่ดีให้กับการลงทุนในประเทศไทย

ในมุมมองของผู้เขียน การลงทุนจากต่างประเทศเป็นโอกาสที่ดีต่อเศรษฐกิจไทย หากทุกฝ่ายทำตามกติกาอย่างเท่าเทียม หน่วยงานรัฐควรเร่งตรวจสอบข้อเท็จจริงอย่างรอบด้าน ขณะที่บริษัทควรแสดงความรับผิดชอบและให้ความร่วมมือเต็มที่ เพราะโครงการที่ดีไม่ควรวัดจากมูลค่าการลงทุนเพียงอย่างเดียว แต่ควรวัดจากจำนวนงาน คุณภาพชีวิต และประโยชน์ที่เกิดขึ้นกับคนไทยและชุมชนโดยรอบด้วย

ที่มา – ลุยไซต์ก่อสร้างระยอง มูลค่า 1,000 ล้าน แรงงานส่วนใหญ่สัญชาติจีน-เมียนมา