เมื่อเร็วๆ นี้ เกิดเหตุการณ์เศร้าที่ชายหาดจังหวัดสมุทรสาคร เมื่อพบซากวาฬบรูด้าเกยตื้นพร้อมลูกน้อยในท้อง กรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่งได้ออกมา เผยผลชันสูตรวาฬบรูด้าเกยตื้นสมุทรสาคร ซึ่งเป็นข้อมูลสำคัญที่ช่วยให้เราเข้าใจสาเหตุการเสียชีวิตของสัตว์ทะเลหายากตัวนี้ได้ชัดเจนยิ่งขึ้น เหตุการณ์นี้ไม่เพียงทำให้คนรักทะเลใจสลาย แต่ยังเป็นเครื่องเตือนใจถึงอันตรายที่มนุษย์ก่อต่อระบบนิเวศทางทะเลด้วย
ผลชันสูตรวาฬบรูด้าเกยตื้นสมุทรสาคร
จากรายงานของกรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง วันที่ 12 มีนาคม 2567 เจ้าหน้าที่ศูนย์วิจัยทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่งอ่าวไทยตอนบน (ศวทบ.) ร่วมกับสำนักงานทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่งที่ 8 สมุทรสาคร ได้ลงพื้นที่ตรวจสอบซากวาฬที่เกยตื้น พบว่าเป็นวาฬบรูด้า (Bryde’s whale: Balaenoptera edeni) เพศเมีย โตเต็มวัย ความยาว 11.5 เมตร สภาพซากเน่าเปื่อย ผิวหนังลอกหลุด สันนิษฐานว่าตายมาไม่เกิน 7 วัน
ในเบื้องต้นไม่สามารถระบุตัวตนวาฬได้จากลักษณะภายนอก แต่ได้เก็บตัวอย่างเนื้อเยื่อเพื่อตรวจพันธุกรรมต่อไป สัตวแพทย์จากศวทบ. ได้ทำการชันสูตรอย่างละเอียด พบว่าร่างกายวาฬอยู่ในสภาพสมบูรณ์ดีมาก ชั้นไขมันใต้ผิวหนังหนา 5 เซนติเมตร ไม่มีบาดแผลภายนอกที่ชัดเจน แต่ภายในกลับพบความผิดปกติรุนแรง
รายละเอียดอาการผิดปกติจากผลชันสูตรวาฬบรูด้าเกยตื้นสมุทรสาคร
- ระบบกล้ามเนื้อและโครงร่าง: พบเลือดคั่งช้ำบริเวณข้างลำตัวด้านซ้ายส่วนท้อง และเลือดคั่งในเยื่อหุ้มกระดูกสันหลังส่วนเอว (L5-L8)
- ระบบทางเดินหายใจ: คั่งเลือดในเนื้อเยื่อปอดข้างซ้ายส่วนท้าย
- หัวใจและหลอดเลือด: โครงสร้างปกติ แต่พบลิ่มเลือดนิ่มในหัวใจห้องขวา
- ช่องท้องและอก: กระบังลมฉีกขาด มดลูกและลำไส้บางส่วนทะลักเข้าช่องอก
- ลูกวาฬ: ขนาด 117 เซนติเมตร อยู่ในระยะตั้งท้องต้น-กลาง ทะลักออกจากมดลูก
- อวัยวะอื่นๆ: ตับ ไต เน่า ไม่พบความผิดปกติอื่น

สรุปสาเหตุการตาย จากผลชันสูตรวาฬบรูด้าเกยตื้นสมุทรสาคร ระบุชัดว่าถูกของแข็งไม่มีคมกระแทกตรงช่องท้องด้านซ้าย ส่งผลให้ความดันในช่องท้องพุ่งสูงเฉียบพลัน กระบังลมฉีกขาด อวัยวะภายในไหลทะลักเข้าช่องอก ทำให้หายใจลำบาก เกิดภาวะช็อกจากสูญเสียเลือดจำนวนมากและความเจ็บปวดรุนแรง จนเสียชีวิตพร้อมลูกในท้อง
วาฬบรูด้าคืออะไร และทำไมถึงสำคัญ
วาฬบรูด้าเป็นสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมทะเลขนาดใหญ่ อาศัยในอ่าวไทยตอนบน เป็นสัญลักษณ์ของระบบนิเวศที่สมบูรณ์ ช่วยควบคุมประชากรปลาและแพลงก์ตอน แต่ปัจจุบันใกล้สูญพันธุ์จากอุบัติเหตุเรือชน เส้นใยข่าย และมลพิษ เหตุการณ์เกยตื้นแบบนี้เกิดบ่อยในอ่าวไทย โดยเฉพาะบริเวณที่มีการจราจรทางทะเลหนาแน่น
หลังชันสูตร ซากวาฬได้รับการจัดการฝังกลบโดย อบจ.สมุทรสาคร ส่วนโครงกระดูกกำลังอนุรักษ์เพื่อจัดแสดงในโครงการอนุรักษ์พันธุกรรมพืชอันเนื่องมาจากพระราชดำริสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี จะเป็นแหล่งเรียนรู้สัตว์ทะเลหายากในอนาคต
วิธีป้องกันไม่ให้เกิดเหตุซ้ำรอย
- ลดความเร็วเรือในพื้นที่วาฬอาศัย
- ติดตั้งอุปกรณ์ตรวจจับสัตว์ทะเลบนเรือ
- หลีกเลี่ยงการทิ้งขยะและอวนลอย
- เฝ้าระวังและรายงานเมื่อพบสัตว์เกยตื้นทันที
นายสุชาติ ชมกลิ่น รองนายกฯ และ รมว.ทส. ได้ขอความร่วมมือประชาชนและผู้ประกอบการทางทะเล ช่วยเฝ้าระวัง ลดความเสี่ยงต่อสัตว์ทะเลหายาก โดยเฉพาะวาฬบรูด้าที่เป็นสัญลักษณ์อ่าวไทย
เหตุการณ์นี้เป็นบทเรียนราคาแพงที่เตือนใจว่า กิจกรรมของมนุษย์ส่งผลกระทบรุนแรงต่อชีวิตสัตว์ป่าได้อย่างไร หากเราร่วมกันอนุรักษ์ ลดการรบกวนทะเล อนาคตของวาฬบรูด้าจะยังคงอยู่ได้แน่นอน คุณช่วยได้โดยเริ่มจากตัวเอง ลดใช้พลาสติก รายงานเหตุเกยตื้นทันทีที่โทร 1585 หรือแจ้งกรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง!
ที่มา – เผยผลชันสูตร “วาฬบรูด้า” เกยตื้นที่ จ.สมุทรสาคร เสียชีวิตพร้อมลูกน้อยในท้อง


