กระทรวงพาณิชย์กำลังรื้อฟื้นโครงการ มหานครผลไม้จันทบุรี เพื่อรับมือกับผลผลิตทุเรียนที่คาดว่าจะทะลักเพิ่มขึ้นกว่า 33% ในปี 2569 โดยเน้นการแปรรูปสินค้าและขยายตลาดส่งออกไปยังจีน สร้างความมั่นคงให้เกษตรกรผลไม้ไทย
ทบทวน “มหานครผลไม้จันทบุรี” รับมือผลผลิตล้นตลาด
วันที่ 27 เมษายน 2568 นางศุภจี สุธรรมพันธุ์ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์ ได้ชี้แจงในที่ประชุมวุฒิสภา เกี่ยวกับความคืบหน้าโครงการมหานครผลไม้จันทบุรี ซึ่งเป็นศูนย์บริหารจัดการผลไม้ครบวงจร รัฐบาลให้ความสำคัญกับภาคเกษตรเป็นอย่างยิ่ง เพราะเป็นฐานของแรงงานกว่า 30% ของประเทศ แต่กลับสร้างมูลค่า GDP ได้เพียง 6% เท่านั้น สะท้อนปัญหาเชิงโครงสร้างที่ต้องแก้ไขด่วน
โครงการนี้เคยได้รับอนุมัติจากคณะรัฐมนตรีตั้งแต่ปี 2548 และ 2561 แต่ตอนนี้กระทรวงพาณิชย์จะนำมาทบทวนใหม่ให้เข้ากับบริบทปัจจุบัน ไม่ใช่แค่ตลาดกลาง แต่ครอบคลุมทั้งระบบ ตั้งแต่ต้นน้ำอย่างการจัดการน้ำและปลูกพืช กลางน้ำคือการรวบรวมและล้งผลไม้ ไปจนถึงปลายน้ำที่เป็นการแปรรูป ห้องเย็นเพื่อยืดอายุสินค้า ลดความผันผวนของราคา และเพิ่มมูลค่าส่งออก ก่อนเสนอคณะรัฐมนตรีต่อไป
ประโยชน์ของมหานครผลไม้จันทบุรีต่อเกษตรกร
- สร้างเสถียรภาพราคาผลไม้ โดยเฉพาะทุเรียนที่ผลผลิตพุ่ง
- ยกระดับโครงสร้างพื้นฐาน เช่น ห้องเย็นและโรงแปรรูป
- ลดการสูญเสียผลผลิตจากล้นตลาด
- เพิ่มรายได้ยั่งยืนผ่านการส่งออกและแปรรูป
ส่งออกทุเรียนพุ่ง เร่งจัดระเบียบล้งสู่มาตรฐานสากล
ทุเรียนคือผลไม้ยอดฮิตของไทย ปี 2567 มูลค่าการส่งออกทะลุ 140,000 ล้านบาท โดย 70% เป็นการส่งออก และ 90% เป็นผลสดไปจีน ปี 2569 คาดผลผลิตเพิ่มกว่า 30% ทำให้ต้องเร่งจัดการกลางน้ำ ล่าสุด รัฐมนตรีลงพื้นที่จันทบุรี พบว่าล้งส่วนใหญ่ถูกกฎหมาย แต่จะบังคับใช้กฎเข้มงวดเรื่องคุณภาพ มาตรฐานส่งออก และร่วมกับกระทรวงแรงงานจัดระเบียบแรงงานอย่างเป็นระบบ
นอกจากนี้ ยังมุ่งพัฒนามาตรฐานล้งให้เทียบเท่าสากล เพื่อรองรับปริมาณผลผลิตมหาศาล ลดปัญหาการแข่งขันด้านราคา และป้องกันการเอารัดเอาเปรียบเกษตรกร
ดึงอินฟลูเอนเซอร์ไลฟ์สดขายผลไม้ไทยเจาะตลาดจีน
ปีนี้ กระทรวงพาณิชย์มีแผนขยายตลาดเชิงรุก โดยเฉพาะจีนที่ปัจจุบันเน้นฝั่งตะวันออก จะขยายไปฝั่งตะวันตก พร้อมพัฒนาโลจิสติกส์และด่านชายแดนให้มีประสิทธิภาพสูงขึ้น
กลยุทธ์ใหม่คือการใช้ดิจิทัลมาร์เก็ตติ้ง ดึงอินฟลูเอนเซอร์ทั้งไทยและจีน มาลงพื้นที่ไลฟ์สดขายทุเรียนถึงสวนและล้ง สร้างการเชื่อมต่อโดยตรงกับผู้บริโภคจีน ซึ่งเป็นมิติใหม่ของการส่งเสริมสินค้าเกษตรไทย ทำให้แบรนด์ผลไม้ไทยดังกระฉ่อนในโซเชียลมีเดีย
กลยุทธ์ขยายตลาดจีนด้วยมหานครผลไม้จันทบุรี
- ไลฟ์สดจากสวนผลไม้จริง เพิ่มความน่าเชื่อถือ
- พัฒนาระบบโลจิสติกส์冷链 (โคลด์เชน) สำหรับผลสด
- โปรโมตสินค้าแปรรูป เช่น ทุเรียนอบกรอบ ทุเรียนแช่แข็ง
- ร่วมมือแพลตฟอร์มอีคอมเมิร์ซจีนอย่าง Taobao, JD
โครงการมหานครผลไม้จันทบุรีนี้ไม่เพียงช่วยแก้ปัญหาผลผลิตล้นตลาด แต่ยังเป็นก้าวสำคัญสู่การเกษตรสมัยใหม่ของไทย โดยผสมผสานเทคโนโลยี ดิจิทัล และการจัดการครบวงจร ในอนาคต เกษตรกรควรเตรียมตัวปรับตัวเข้าสู่ระบบแปรรูปและมาตรฐานส่งออก เพื่อรับโอกาสใหม่ๆ ที่กำลังมา ติดตามข่าวสารเกษตรเพิ่มเติมและแชร์บทความนี้เพื่อช่วยเหลือเกษตรกรไทยด้วยนะครับ!
ที่มา – พาณิชย์ รื้อแผน “มหานครผลไม้จันทบุรี” รับทุเรียนทะลัก 33% ดันแปรรูป-ขยายตลาดจีน
