กลายเป็นประเด็นร้อนแรงในแวดวงนักอนุรักษ์ เมื่อสมาคมอิโคโมสไทยออกมาเคลื่อนไหวครั้งสำคัญเกี่ยวกับกรณี อิโคโมสไทย ร้องเจาะยึดไฟศรีเทพ-ปราสาทเมืองต่ำ เนื่องจากมีความกังวลอย่างยิ่งว่าการติดตั้งระบบไฟฟ้าที่ไม่เหมาะสม อาจส่งผลกระทบต่อสถานะการเป็นมรดกโลกและคุณค่าทางประวัติศาสตร์ของแหล่งโบราณสถานสำคัญทั้งสองแห่ง
ประเด็นร้อน อิโคโมสไทย ร้องเจาะยึดไฟศรีเทพ-ปราสาทเมืองต่ำ
นายบวรเวท รุ่งรุจี นายกสมาคมอิโคโมสไทย ได้ทำหนังสือด่วนถึงหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพื่อแจ้งเตือนถึงความไม่เหมาะสมในการติดตั้งระบบไฟฟ้าส่องสว่างที่ยึดติดกับตัวโบราณสถานโดยตรง ซึ่งการกระทำนี้ไม่เพียงแต่สร้างทัศนอุจาดในช่วงเวลากลางวัน แต่ยังเป็นการทำลายวัสดุเดิมของโบราณสถานให้ได้รับความเสียหายอย่างไม่อาจแก้ไขได้
ผลกระทบต่อโบราณสถานและการขึ้นทะเบียนมรดกโลก
ปัญหาสำคัญที่เกิดขึ้นจากการที่ อิโคโมสไทย ร้องเจาะยึดไฟศรีเทพ-ปราสาทเมืองต่ำ คือการที่โบราณสถานเขาคลังนอก ซึ่งเป็นหนึ่งในแหล่งมรดกโลกศรีเทพ ถูกเจาะและยึดด้วยท่อร้อยสายไฟ ส่งผลต่อโครงสร้างดั้งเดิมอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ นอกจากนี้ ปราสาทเมืองต่ำที่กำลังอยู่ในบัญชีเบื้องต้นเพื่อเสนอเป็นมรดกโลก ก็กำลังเผชิญกับทัศนอุจาดจากงานระบบไฟฟ้าที่ขาดความประณีต ซึ่งอาจกลายเป็นจุดอ่อนในการประเมินผลจากยูเนสโกในอนาคต
สาเหตุหลักที่สมาคมฯ ต้องออกมาคัดค้านมีดังนี้:
- การติดตั้งระบบไฟฟ้าที่ยึดติดกับโบราณสถานโดยตรง ทำให้เกิดความเสียหายทางกายภาพ
- การทิ้งสิ่งแปลกปลอมไว้ในพื้นที่โบราณสถาน ส่งผลกระทบต่อภูมิทัศน์ทางวัฒนธรรม
- ความไม่คุ้มค่าในระยะยาว ทั้งค่าบำรุงรักษาและค่าไฟฟ้าที่รัฐต้องแบกรับ
- ภาพลักษณ์ที่ส่งผลลบต่อการพิจารณาขึ้นทะเบียนมรดกโลกในกลุ่มเทวสถานอื่นๆ
ในฐานะที่ปรึกษาด้านการอนุรักษ์ สมาคมอิโคโมสไทยเรียกร้องให้กรมศิลปากรปรับปรุงวิธีการติดตั้งให้เป็นไปตามหลักสากล โดยเน้นการรักษาความดั้งเดิมของแหล่งประวัติศาสตร์ไว้ให้มากที่สุด ไม่ใช่แค่เพียงการเน้นความสวยงามในยามค่ำคืน แต่ต้องไม่ทำให้คุณค่าของแหล่งโบราณสถานต้องเสื่อมถอยไปเพราะความมักง่ายในการก่อสร้าง
บทเรียนในครั้งนี้ถือเป็นสัญญาณเตือนสำคัญว่า การพัฒนาพื้นที่โบราณสถานต้องมาพร้อมกับความเข้าใจในหลักการอนุรักษ์อย่างถ่องแท้ เพื่อไม่ให้การท่องเที่ยวหรือการจัดแสดง กลายเป็นการทำลายมรดกอันล้ำค่าที่บรรพบุรุษสร้างไว้ให้เราได้ชม
ที่มา – “อิโคโมสไทย” ร้องเจาะยึดไฟศรีเทพ-ปราสาทเมืองต่ำ หวั่นกระทบขึ้นทะเบียนมรดกโลก


