ประเทศไทยเตรียมชู “ข้าวประณีต” เป็นหัวหอกนำร่องเศรษฐกิจข้าวสมัยใหม่ เปลี่ยนกระบวนทัศน์จากการเน้นปริมาณไปสู่การเพิ่มคุณค่า พร้อมเปิดตัวงาน Thailand Rice Fest 2025 อย่างยิ่งใหญ่ ซึ่งจะจัดขึ้นระหว่างวันที่ 4–7 ธันวาคม ณ อิมแพ็ค เมืองทองธานี งานนี้จะเป็นก้าวสำคัญในการยกระดับข้าวไทยสู่ตลาดโลก
นางศุภจี สุธรรมพันธุ์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์ กล่าวถึงการเปลี่ยนแปลงของตลาดข้าวโลกที่ผู้บริโภคยุคใหม่ไม่ได้ตัดสินใจซื้อจากความคุ้นเคยอีกต่อไป แต่ให้ความสำคัญกับรสชาติ แหล่งที่มา เรื่องราวของเกษตรกรผู้ผลิต และข้อมูลโภชนาการที่เกี่ยวข้อง “ข้าวไทยต้องสร้างความแตกต่างที่จับต้องได้ ไม่ใช่เพียงแค่การขายชื่อสายพันธุ์ หากเราสามารถอธิบายรสชาติของข้าว ความเหมาะสมกับเมนูอาหาร หรือแหล่งเพาะปลูกได้อย่างชัดเจน จะช่วยให้ผู้ซื้อทั่วโลกตระหนักถึงคุณค่าที่แท้จริงและยินดีจ่ายในราคาที่สูงขึ้น”
ด้านนายวิทยากร มณีเนตร อธิบดีกรมการค้าภายใน เปิดเผยว่า กระทรวงฯ กำลังพัฒนาระบบตลาดใหม่ที่สะท้อนคุณภาพที่แท้จริงของข้าวไทย โดยการรวบรวมข้อมูลผู้ผลิตกว่า 700–800 กลุ่มทั่วประเทศ สร้างเป็นฐานข้อมูลขนาดใหญ่ และคัดเลือก 200 กลุ่มแรกเข้าสู่กระบวนการยกระดับคุณภาพ เพื่อเชื่อมโยงกับตลาดทั้งในประเทศและต่างประเทศ “เมื่อข้อมูลมีความโปร่งใส ผู้ผลิตจะไม่ถูกตีราคาเหมาอีกต่อไป ข้าวแต่ละชนิดจะได้รับการซื้อขายตามคุณภาพที่เป็นจริง ซึ่งจะนำไปสู่รายได้ที่ยั่งยืนกว่าเดิม”
นายนพธรรม วาณิช ผู้ร่วมก่อตั้ง Rice Hub กล่าวว่าประเทศไทยมีความหลากหลายทางสายพันธุ์ข้าวสูงที่สุดแห่งหนึ่งของโลก แต่ในระบบการค้าจริงกลับมีการใช้เพียงไม่กี่สายพันธุ์เท่านั้น ทำให้ไม่สามารถตอบโจทย์ความต้องการของตลาดยุคใหม่ที่ต้องการข้าวเฉพาะทาง “เราเริ่มต้นจากการชิมและบันทึก Flavor Notes เพื่อสร้างภาษากลางในการอธิบายรสชาติของข้าว เหมือนกับที่วงการไวน์หรือกาแฟพิเศษทำ จากนั้นเราพบว่าข้าวบางชนิด เช่น ข้าวลืมผัว ข้าวหอมใบเตย หรือข้าวไร่ดอกข่า ล้วนมีเอกลักษณ์เฉพาะตัวที่ตลาดพรีเมียมต้องการ เราจึงใช้คำว่า “ข้าวประณีต” เพื่ออธิบายคุณลักษณะนี้”
ขณะเดียวกัน นายอัฐพล ไชยอนันต์ นายกสมาคมดิจิทัลเพื่อการศึกษาไทย (TDeD) ย้ำว่า ข้อมูลคือหัวใจสำคัญของเศรษฐกิจข้าวรูปแบบใหม่ เพราะช่วยให้ผู้ซื้อสามารถตรวจสอบคุณภาพได้จริง “หากข้าวมีคุณภาพดี แต่ไม่มีข้อมูลสนับสนุน ก็ไม่สามารถขายได้ในราคาที่เหมาะสม ปัจจุบัน เชฟ โรงแรม ผู้ประกอบการอาหาร หรือผู้ซื้อจากต่างประเทศ สามารถเลือกซื้อข้าวจากฐานข้อมูลจริง ไม่ใช่จากความรู้สึกหรือการตีราคาเหมา”
ชู “ข้าวประณีต” นำร่องเศรษฐกิจข้าวยุคใหม่
นายช้างน้อย กุญชร ณ อยุธยา กรรมการผู้จัดการบริษัท คลาวด์แอนด์กราวนด์ ผู้จัดงาน Thailand Rice Fest 2025 กล่าวว่า งานในปีนี้ ซึ่งเป็นปีที่ 3 จะนำเสนอเศรษฐกิจข้าวยุคใหม่อย่างครบวงจร “ที่นี่ไม่ใช่แค่งานชิมข้าว แต่เป็นพื้นที่ที่ผู้ผลิต ผู้ประกอบการ และผู้บริโภคจะได้มาพบปะกันโดยตรง มีทั้งการชิม การจับคู่เมนูอาหารกับข้าวแต่ละสายพันธุ์ และ Rice Matching ที่ผู้ประกอบการสามารถซื้อ ข้าวประณีต ได้โดยตรงจากผู้ผลิตแบบไม่มีตัวกลาง” ภายในงาน จะมีการนำเสนอข้าวประณีตกว่า 40 สายพันธุ์ ข้าวท้องถิ่นจับคู่กับอาหารพื้นบ้าน การซื้อขายจริง (Rice Matching) พร้อมนิทรรศการข้าวยั่งยืนและโซนเรียนรู้เชิงโภชนาปัญญา
รมว.พาณิชย์ กล่าวเพิ่มเติมว่า ประเทศไทยผลิตข้าวปีละกว่า 20 ล้านตัน และพึ่งพาการส่งออกเป็นหลัก ในขณะที่ผลผลิตต่อไร่ยังต่ำกว่าประเทศคู่แข่ง เช่น เวียดนามที่มีผลผลิตเฉลี่ย 1,200 กก./ไร่ ในขณะที่ไทยมีผลผลิตเฉลี่ย 600–700 กก./ไร่ กระทรวงพาณิชย์จึงเร่งผลักดันให้ข้าวไทยเปลี่ยนไปสู่ “ตลาดเฉพาะทาง” มากขึ้น โดยใช้จุดแข็งด้านความหลากหลายกว่า 5,000 สายพันธุ์เป็นตัวนำ และเริ่มต้นส่งเสริมเกษตรกรต้นแบบ 200 กลุ่มในระยะแรก หากประเทศไทยสามารถสร้างระบบข้อมูล รสชาติ เอกลักษณ์ และเรื่องราวของข้าวแต่ละชนิดได้อย่างชัดเจน “ผู้ซื้อทั่วโลกจะเลือกข้าวไทยเหมือนกับการเลือกกาแฟหรือไวน์”
Thailand Rice Fest 2025 โอกาสทองของ “ข้าวประณีต”
ทั้งนี้ งาน Thailand Rice Fest 2025 จะจัดขึ้นระหว่างวันที่ 4–7 ธันวาคม 2568 เวลา 10.00–20.00 น. ณ IMPACT Exhibition Center Hall 11–12 เปิดให้เข้าชมฟรี
การผลักดัน “ข้าวประณีต” เป็นแนวทางที่น่าสนใจในการยกระดับเศรษฐกิจข้าวของไทย การสร้างเรื่องราวและมูลค่าเพิ่มให้กับข้าวแต่ละสายพันธุ์ จะช่วยให้ข้าวไทยสามารถแข่งขันในตลาดโลกได้อย่างยั่งยืน และสร้างรายได้ที่ดีขึ้นให้กับเกษตรกรไทย
ที่มา – ชู “ข้าวประณีต” นำร่องเศรษฐกิจข้าวยุคใหม่ พลิกจากปริมาณสู่คุณค่า เปิดตัว Thailand Rice Fest 2025
