ประชากรญี่ปุ่นวัย 65 ปีขึ้นไปแตะ 36.24 ล้านคน

ประชากรญี่ปุ่นวัย 65 ปีขึ้นไปแตะ 36.24 ล้านคน หรือคิดเป็น 29.6% ของประชากรทั้งหมด นับเป็นสัดส่วนสูงสุดเป็นประวัติการณ์ สะท้อนภาพการเปลี่ยนแปลงโครงสร้างประชากรครั้งสำคัญของญี่ปุ่น ขณะเดียวกัน จำนวนผู้สูงอายุที่ยังทำงานก็เพิ่มขึ้นต่อเนื่อง จนแตะระดับ 9.43 ล้านคน

กระทรวงกิจการภายในและการสื่อสารของญี่ปุ่นเปิดเผยข้อมูลการสำรวจประชากร ณ วันที่ 15 กันยายน 2569 โดยระบุว่า ญี่ปุ่นมีประชากรอายุ 65 ปีขึ้นไปประมาณ 36.24 ล้านคน เพิ่มขึ้นราว 20,000 คนจากปีก่อน ในจำนวนนี้เป็นผู้ชายประมาณ 15.71 ล้านคน และผู้หญิงประมาณ 20.54 ล้านคน ตัวเลขดังกล่าวแสดงให้เห็นว่าผู้หญิงยังมีสัดส่วนในกลุ่มผู้สูงอายุมากกว่าผู้ชายอย่างชัดเจน

ประชากรญี่ปุ่นวัย 65 ปีขึ้นไปแตะ 36.24 ล้านคน

สัดส่วนประชากรสูงอายุของญี่ปุ่นอยู่ที่ 29.6% ของประชากรทั้งประเทศ เพิ่มขึ้น 0.2 จุดเปอร์เซ็นต์จากปีก่อน โดยผู้ชายมีสัดส่วน 26.3% และผู้หญิงอยู่ที่ 32.6% การเพิ่มขึ้นครั้งนี้ทำให้ญี่ปุ่นยังคงเป็นประเทศที่มีสัดส่วนประชากรสูงอายุมากที่สุดในกลุ่ม 39 ประเทศที่มีประชากรมากกว่า 40 ล้านคน ตามข้อมูลคาดการณ์ขององค์การสหประชาชาติ

การประกาศข้อมูลเกิดขึ้นในช่วงวันเคารพผู้สูงอายุ ซึ่งเป็นวันที่ญี่ปุ่นใช้แสดงความสำคัญต่อคนรุ่นอาวุโสและตระหนักถึงคุณค่าของประสบการณ์ในสังคม ตัวเลขประชากรสูงอายุที่เพิ่มขึ้นไม่ได้เป็นเพียงสถิติเท่านั้น แต่ยังเกี่ยวข้องกับการวางแผนนโยบายด้านสวัสดิการ การดูแลสุขภาพ ระบบบำนาญ การจ้างงาน และการออกแบบเมืองให้เหมาะสมกับผู้คนหลายช่วงวัย

ประชากรญี่ปุ่นวัย 65 ปีขึ้นไปแตะ 36.24 ล้านคน และผู้สูงอายุยังทำงานเพิ่มขึ้น

ข้อมูลอีกชุดของกระทรวงกิจการภายในและการสื่อสารระบุว่า ในปีที่ผ่านมา ญี่ปุ่นมีผู้สูงอายุที่ยังทำงานอยู่ประมาณ 9.43 ล้านคน เพิ่มขึ้น 130,000 คนจากปีก่อน และถือเป็นระดับสูงสุดเป็นประวัติการณ์ อัตราการมีงานทำของประชากรอายุ 65 ปีขึ้นไปอยู่ที่ 26% เพิ่มขึ้น 0.3 จุดเปอร์เซ็นต์ สะท้อนว่าผู้สูงอายุจำนวนมากยังมีบทบาทในตลาดแรงงาน

เมื่อพิจารณาแยกตามช่วงอายุ พบว่า กลุ่มอายุ 65-69 ปีมีอัตราการทำงานอยู่ที่ 54.5% ส่วนกลุ่มอายุ 70-74 ปีมีอัตราการทำงาน 36.2% และผู้ที่มีอายุ 75 ปีขึ้นไปมีอัตราการทำงาน 12.6% ตัวเลขของทุกช่วงอายุทำสถิติสูงสุดเช่นกัน สาเหตุหนึ่งมาจากผู้สูงอายุจำนวนมากยังมีสุขภาพแข็งแรงและต้องการรักษาความเป็นอิสระทางการเงิน ขณะที่บางคนทำงานเพราะต้องการพบปะผู้คนและมีส่วนร่วมกับสังคม

ทำไมผู้สูงอายุญี่ปุ่นจึงยังทำงานต่อ

ญี่ปุ่นกำลังเผชิญกับจำนวนประชากรโดยรวมที่ลดลงและการขาดแคลนแรงงานในหลายอุตสาหกรรม ตั้งแต่ธุรกิจค้าปลีก ร้านอาหาร การขนส่ง การดูแลผู้สูงอายุ ไปจนถึงภาคการผลิต นายจ้างจึงเปิดโอกาสให้ผู้สูงอายุทำงานต่อได้นานขึ้น โดยปรับรูปแบบการจ้างงานให้ยืดหยุ่นมากกว่าเดิม เช่น การทำงานพาร์ตไทม์ การลดชั่วโมงการทำงาน และการมอบหมายงานที่เหมาะสมกับสภาพร่างกาย

การที่ประชากรญี่ปุ่นวัย 65 ปีขึ้นไปแตะ 36.24 ล้านคน ยังทำให้ภาครัฐและภาคธุรกิจต้องร่วมกันเตรียมสภาพแวดล้อมการทำงานที่ปลอดภัยมากขึ้น ผู้สูงอายุควรได้รับการฝึกอบรมทักษะใหม่ การตรวจสุขภาพอย่างสม่ำเสมอ และการสนับสนุนด้านเทคโนโลยี เพื่อให้สามารถทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพโดยไม่เพิ่มความเสี่ยงต่อสุขภาพ

• ภาครัฐต้องวางแผนระบบบำนาญและสวัสดิการให้รองรับสังคมสูงวัย
• ธุรกิจควรออกแบบงานที่ยืดหยุ่นและเหมาะกับความสามารถของผู้สูงอายุ
• สังคมควรลดอคติด้านอายุและเปิดโอกาสให้คนหลายวัยทำงานร่วมกัน
• เมืองและระบบขนส่งควรอำนวยความสะดวกแก่ผู้สูงอายุในชีวิตประจำวัน

สถานการณ์ของญี่ปุ่นเป็นบทเรียนสำคัญสำหรับหลายประเทศในเอเชีย รวมถึงประเทศไทย เพราะหลายประเทศกำลังเข้าสู่สังคมสูงวัยอย่างรวดเร็ว การเตรียมความพร้อมจึงควรเริ่มตั้งแต่วันนี้ ทั้งการส่งเสริมสุขภาพ การวางแผนการเงิน การพัฒนาทักษะตลอดชีวิต และการสร้างงานที่เหมาะกับคนวัยเกษียณ หากสังคมสามารถใช้ประสบการณ์ของผู้สูงอายุให้เกิดประโยชน์ ก็จะช่วยลดผลกระทบจากการขาดแคลนแรงงานและทำให้คนทุกวัยมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น

ตัวเลขครั้งนี้สะท้อนว่า ผู้สูงอายุไม่ได้เป็นเพียงกลุ่มที่ต้องได้รับการดูแล แต่ยังเป็นกำลังสำคัญของเศรษฐกิจและชุมชน การมองผู้สูงอายุในฐานะผู้มีทักษะและประสบการณ์จะช่วยให้สังคมรับมือกับการเปลี่ยนแปลงของประชากรได้ดีขึ้น สำหรับประเทศที่กำลังก้าวเข้าสู่สังคมสูงวัย การเรียนรู้จากญี่ปุ่นและเตรียมระบบรองรับอย่างรอบด้านคือทางเลือกที่ควรเริ่มทำอย่างจริงจังตั้งแต่วันนี้

ที่มา – ญี่ปุ่นเผยประชากรวัย 65 ปีขึ้นไปแตะ 36.24 ล้านคน คิดเป็น 29.6% ของทั้งหมด สูงสุดเป็นประวัติการณ์