กรมทรัพย์สินทางปัญญา ประกาศขึ้นทะเบียน ส้มโอเวียงแก่น เป็นสินค้า GI น้องใหม่ สร้างชื่อเสียงให้เชียงรายเป็นอันดับ 2 ของประเทศที่มีสินค้า GI มากที่สุด! มาดูกันว่าอะไรทำให้ส้มโอจากเวียงแก่นถึงพิเศษขนาดนี้
ส้มโอเวียงแก่น: GI น้องใหม่ เนื้อแน่น เปรี้ยวอมหวาน
กรมทรัพย์สินทางปัญญา กระทรวงพาณิชย์ ประกาศขึ้นทะเบียน “ส้มโอเวียงแก่น” เป็นสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ (GI) อย่างเป็นทางการ เพื่อคุ้มครองชื่อเสียง คุณภาพ และอัตลักษณ์เฉพาะถิ่นของผลไม้เศรษฐกิจที่สำคัญของอำเภอเวียงแก่น จังหวัดเชียงราย การขึ้นทะเบียนนี้ไม่เพียงแต่จะช่วยยกระดับมูลค่าทางการตลาด แต่ยังเสริมสร้างความเชื่อมั่นให้กับผู้บริโภค และสนับสนุนการสร้างรายได้ที่ยั่งยืนให้แก่เกษตรกรและชุมชนท้องถิ่น สอดคล้องกับนโยบายการขับเคลื่อนเศรษฐกิจฐานรากควบคู่ไปกับการอนุรักษ์ภูมิปัญญาการผลิตของชุมชน
นางอรมน ทรัพย์ทวีธรรม อธิบดีกรมทรัพย์สินทางปัญญา กล่าวว่า การส่งเสริมการคุ้มครอง GI เป็นหนึ่งในภารกิจสำคัญภายใต้นโยบาย Quick Big Win ของกระทรวงพาณิชย์ มุ่งเน้นการเสริมสร้างความแข็งแกร่งให้แก่ผู้ประกอบการไทยด้วยทรัพย์สินทางปัญญา การขึ้นทะเบียนสินค้า GI ถือเป็นกลไกสำคัญในการสร้างมูลค่าเพิ่มให้กับสินค้าเกษตรอัตลักษณ์ของไทยอย่างเป็นรูปธรรม มีระบบควบคุมคุณภาพและการตรวจสอบย้อนกลับที่น่าเชื่อถือ พร้อมเชื่อมโยงสินค้าสู่ตลาดสมัยใหม่ เพื่อยกระดับศักยภาพในการแข่งขันให้กับสินค้าชุมชนท้องถิ่นของไทยให้เติบโตอย่างมั่นคงและยั่งยืน
ทำไมต้องส้มโอเวียงแก่น? อะไรคือความพิเศษ
ล่าสุด กรมทรัพย์สินทางปัญญาได้ประกาศขึ้นทะเบียน “ส้มโอเวียงแก่น” เป็นสินค้า GI ลำดับที่ 9 ของจังหวัดเชียงราย ต่อจากสินค้าขึ้นชื่อต่างๆ เช่น กาแฟดอยตุง กาแฟดอยช้าง สับปะรดนางแล สับปะรดภูแลเชียงราย ชาเชียงราย ข้าวเหนียวเขี้ยวงูเชียงราย ข้าวก่ำล้านนา และเครื่องเคลือบเวียงกาหลง ซึ่งสินค้า GI ทั้งหมดนี้สร้างมูลค่าทางเศรษฐกิจเข้าสู่จังหวัดกว่า 300 ล้านบาทต่อปี การเพิ่ม ส้มโอเวียงแก่น เข้าไป ทำให้เชียงรายกลายเป็นจังหวัดที่มีสินค้า GI มากเป็นอันดับ 2 ของประเทศ รองจากนครราชสีมา แสดงให้เห็นถึงความอุดมสมบูรณ์ของทรัพยากรธรรมชาติ ภูมิปัญญาที่สืบทอดกันมา และศักยภาพของคนในพื้นที่ในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจชุมชนให้เข้มแข็ง
ส้มโอเวียงแก่น ปลูกในพื้นที่อำเภอเวียงแก่น จังหวัดเชียงราย ซึ่งมีลักษณะภูมิประเทศที่เป็นเอกลักษณ์คือเป็นแอ่งกระทะ ล้อมรอบด้วยภูเขา และมีแม่น้ำงาวไหลผ่าน ดินในบริเวณนี้เป็นดินตะกอนแม่น้ำที่อุดมไปด้วยอินทรียวัตถุ มีการระบายน้ำที่ดี และมีค่าความเป็นกรด–ด่างที่เหมาะสม สภาพภูมิอากาศที่เอื้ออำนวยต่อการเพาะปลูก ทำให้ส้มโอเวียงแก่นมีคุณภาพโดดเด่น ทั้งในด้านรสชาติ เนื้อสัมผัส และความสดฉ่ำ เป็นที่ต้องการของผู้บริโภคทั้งในและต่างประเทศ
ส้มโอเวียงแก่นที่ได้รับการขึ้นทะเบียน GI มีทั้งหมด 3 พันธุ์ ได้แก่
- พันธุ์ขาวใหญ่: ผลทรงรี น้ำหนักเฉลี่ย 1.2 – 2.5 กิโลกรัม เปลือกสีเขียวอมเหลือง เนื้อแน่นกรอบ ฉ่ำน้ำ มีสีขาวอมเหลืองอ่อน รสชาติเปรี้ยวอมหวาน มีความซ่า ฝาดและขมเล็กน้อย ความหวานไม่ต่ำกว่า 9 องศาบริกซ์
- พันธุ์ทองดี: ผลทรงกลมแป้น น้ำหนักเฉลี่ย 1 – 2 กิโลกรัม เปลือกสีเหลือง เนื้อนิ่ม ฉ่ำน้ำ มีสีชมพูอ่อน รสชาติหวานอมเปรี้ยว มีความขมและซ่าเล็กน้อย ความหวานไม่ต่ำกว่า 9 องศาบริกซ์
- พันธุ์เซลเลอร์: ผลทรงกลม น้ำหนักเฉลี่ย 0.8 – 2.0 กิโลกรัม เปลือกสีเขียวอ่อน เนื้อกรอบ มีสีแดงทับทิม รสชาติหวานอมเปรี้ยว มีความซ่าเล็กน้อย ความหวานไม่ต่ำกว่า 9 องศาบริกซ์
ปัจจุบัน มีผู้ผลิตส้มโอเวียงแก่นในจังหวัดเชียงราย 1,383 ครัวเรือน มีผลผลิตเฉลี่ยราว 25,130 ตันต่อปี สร้างมูลค่าทางการตลาดรวมกว่า 100 ล้านบาทต่อปี โดยมีการส่งออกประมาณ 50 ล้านบาทต่อปี โดยมีประเทศจีนเป็นตลาดส่งออกที่สำคัญ นี่คือตัวอย่างที่ชัดเจนของศักยภาพสินค้าเกษตรอัตลักษณ์ไทยที่สามารถแข่งขันในตลาดสากลได้
การขึ้นทะเบียน GI “ส้มโอเวียงแก่น” ไม่ได้จำกัดอยู่แค่การคุ้มครองชื่อสินค้าและคุณภาพตามแหล่งภูมิศาสตร์เท่านั้น แต่ยังเป็นการยกระดับมูลค่าสินค้าเกษตร เพิ่มรายได้ให้เกษตรกร และเสริมความแข็งแกร่งให้กับเศรษฐกิจฐานรากของจังหวัดเชียงรายอย่างยั่งยืน กรมทรัพย์สินทางปัญญาจะเดินหน้าขับเคลื่อนงาน GI อย่างต่อเนื่อง โดยจะมีการจัดทำระบบควบคุมคุณภาพสินค้า การตรวจสอบย้อนกลับ (Traceability) และส่งเสริมช่องทางการตลาด เพื่อเพิ่มรายได้และต่อยอดธุรกิจชุมชน
นอกจากนี้ กรมทรัพย์สินทางปัญญายังร่วมมือกับแพลตฟอร์มอีคอมเมิร์ซชั้นนำ เช่น TikTok Shop, Shopee และ Lazada เพื่อสนับสนุนช่องทางจำหน่ายสินค้า GI ออนไลน์ และเพิ่มโอกาสในการเข้าถึงสินค้าผ่านการไลฟ์สด การจัดทำคลิปสั้น และกิจกรรมส่งเสริมการขายต่างๆ รวมถึงการเปิดตลาดส่งออกสู่ต่างประเทศ
การขึ้นทะเบียน GI ส้มโอเวียงแก่น เป็นเรื่องที่น่ายินดีสำหรับเกษตรกรและผู้บริโภค เพราะเป็นการรับประกันคุณภาพและความเป็นเอกลักษณ์ของสินค้า แต่สิ่งที่สำคัญกว่านั้นคือ การรักษามาตรฐานและพัฒนาผลิตภัณฑ์อย่างต่อเนื่อง เพื่อให้ส้มโอเวียงแก่นยังคงเป็นที่ต้องการของตลาดทั้งในและต่างประเทศไปอีกนาน
ที่มา – ขึ้นทะเบียน “ส้มโอเวียงแก่น” สินค้า GI น้องใหม่ เนื้อแน่น เปรี้ยวอมหวาน
